شرح دعای مکارم الاخلاق صفحه 177

دست آید.

تقوی از ریشه ی وَقَیَ به معنی نگه داری و مراقبت و محافظت است. معادل فارسی که معمولا برای این واژه به کار می رود، کلمه ی پرهیزگاری است که شاید چندان رسا نباشد؛ به ویژه آن که کلمه ی پرهیز، صرفآ یادآور دوری گزیدن و اجتناب است، حال آن که تقوی علاوه بر جنبه ی خودنگه داری در مواجهه با یک سلسه اعمال (پرهیز)، اجرای یک سلسله اعمال دیگر را هم در دل دارد (مبادرت). این پرهیز و مبادرت توأمآ بار فرهنگی کلمه ی تقوی را تشکیل می دهد.(1)

از این رو واژه هایی همچون پرواپیشگی، پارسایی و خداترسی، مناسبت بیشتری با مفهوم واژه ی تقوی دارد. این کلمه با صورت های مختلف خود _ نظیر متّقین، متّقون، تقی، واق، تقاه، اتقی و نظایر آن ها _ به فراوانی در قرآن مجید به کار رفته است.

در منطق قرآن، تقویپیشگی مایه ی نزول برکات آسمانی و زمینی است، آن جا که می فرماید:

(وَ لَوْ أنَّ أهْلَ الْقُری آمَنُوا وَ اتَّقَوا لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الاْرضِ)(2)

( اگر اهل قریه ها ایمان آوردند و تقوا پیشه کنند، (درهای) برکت هایی از آسمان و زمین بر آن ها می گشاییم. )

و قرآن کتابی معرّفی شده که هدایتگر متّقین است :

(لا رَیْبَ فیهِ هُدیً لِلْمُتَّقین)(3)

( در آن تردیدی نیست، هدایت برای اهل تقوا است. )

خداوند همواره با متّقین همراه است:

(وَ اتَّقُوا الله وَ اعْلَمُوا أنَّ اللهَ مَعَ الْم_ُتَّقین)(4)

( و تقوا در پیش گیرید و بدانید که خداوند هماره با اهل تقوا، همراه است. )

از جمله پی آمدهای تقوی شکر و مورد رحم قرار گرفتن بیان شده است، به مصداق آیات:

(فَاتَّقُوا الله لَعَلَّکُم تَشْکُرُون)(5)

1- به عنوان نمونه در آیه ی 177 سوره ی بقره _ پس از ذکر ده خصوصیّت که باید به آن ها پرداختو این ویژگی ها را به دست آورد _ قرآن مجید می فرماید: (أُولئِکَ الَّذینَ صَدَقُوا وَ أُولئِکَ هُمُ اتّقون) یعنیکسانی که به این اعمال مبادرت می ورزند، در شمار متّقین قرار دارند.
2- اعراف (7): 95.
3- بقره (2): 1.
4- بقره (2): 194.
5- آل عمران (3): 123.