آشنایی با صحیفۀ سجّادیه صفحه 25

در مورد این که چرا به صحیفۀ سجّادیه کامله می گویند دو نظر ابراز شده است:

آیت الله العظمی مرعشی نحفی (ره) در مقدمه اش بر صحیفۀ سجاّدیه، ترجمه بلاغی، چنین نگاشته است: ((فلسفه آنکه صحیفه را کامله نامیده اند، بنابر آنچه من از سید جمال الدین کوکبانی یمنی شنیدم، آن ست که نزد زیدیه از صحیفه، نسخه ای هست ولی کامل نیست و در حدود نصف این صحیفه است و از این جهت این صحیفه را کامله نامیده اند.))

یکی از محققان معاصر این نظر را نپذریفته و چنین مورد نقد قرار داده است: ((این تحلیل نه تنها کافی نیست، بلکه آن را درست نمی توان شمرد چه لفظ کامله در سند صحیفه از گفته متوکل بن هارون که خود یحیی بن زید را دیده است، مشاهده می شود و می گوید ((او را خبر داد که همانا از دعاهای پدرش علی بن حسین (ع) از دعاء صحیفه کامله است)) و نیز متوکل می گوید: یحیی بن زید گفت: می خواهی تو را صحیفه ای از دعای کامل بدهم؟ و مسلم است که در آن وقت صحیفه ای که امروز به نام صحیفۀ زیدیه مشهور است (طبق گفتۀ کوکبانی) وجود نداشته و برفرض وجود شکی نیست که متوکل از آن بی خبر بوده است تا چه رسد که از نقض آن مطلع باشد. سپس این محقق چنین ابراز نظر می کند ((این مجموعه را از آن جهت کامله گفته اند که دستوری کامل برای درخواست حاجات بنده از خدای تعالی است. در بیشت تر موارد و درباره اغلب نیازمندی ها و چون چنین دعا از ائمه معصومین (ع) با این ترتیب صدور نیافته، این ادعیه در مقابل دعاهای ائمه دیگر به کامله ملقب شده است و الله العالم))

از این نظریه قابل قبول نمی باشد، زیرا دعاهایی که از سایر ائمه (ع) رسیده است نیز از چنین جامعیتی برخوردار است مانند عای کمیل دعای سمات و سایر ادعیه که در کتاب های ادعیه مثل مهج الدعوات ابن طاووس، عدۀ الداعی ابن فهد حلی و غیره آمده است. به نظر می رسد قبل از تدوین جوامع روایی