زبان دعا در صحیفه سجادیه صفحه 101

5- فرهنگ سازی در نهاد تعلیم و تربیت با زبان دعا

بدون تردید امام سجاد(ع) با زبان دعا مکتبی برای تعلیم و تربیت ترتیب داد که در نوع خود بدیع بود. 1- کیفیت تألیف و سند صحیفه سجادیه که در آغاز آن ذکر شده، 2- فهرست ابواب صحیفه سجادیه، 3-برخی فقرات ادعیه آن4- اوضاع و شرایط دوران امام سجاد(ع) 5- گشایش مکتب وسیع تعلیمی و تربیتی امام صادق(ع) بعد از دوران امام سجاد(ع) همه دلیل و گواه این مطلب می باشد که غرض حضرت(ع) از به کار گیری زبان دعا، فقط فرهنگ سازی برای عنصر دعا نبود، بلکه علاوه بر آن به دنبال تأسیس یک فرهنگ در نظام تعلیم و تربیت اسلامی نیز بوده اند.

آن حضرت(ع) در عصر خویش در مدرسه ی خود که خانه یا مسجد بود با قرائت بلند ادعیه در نمازها، مناسبتها، سحرها و با به ودیعه گذاردن آن ادعیه به ویژه صحیفه سجادیه انسان ها را به نیل به جایگاه عظیم خودشان دعوت کردند و از همه خواستند تا با تلاش علمی و عملی به آن مقام رفیع برسند. ادعیه آن حضرت و سایر معصومین(ع) این پیام تعلیمی و تربیتی به همه انسانها می دهند که در هر شرایطی راه دست یابی به کمالات بر روی انسان ها باز است، لذا باید از خدا خواست و به طرف آن کمالات حرکت کنند. اگر چه قبلاً گفته شد که در ادعیه معصومین(ع) به خصوص صحیفه سجادیه، اصل کلم الناس علی قدر عقولهم رعایت نشده و ائمه اطهار(ع) با تمام مرتبه ی وجودی خود ظهور و تجلی نموده اند، اما دعای آن حضرات(ع) همچون اقیانوس وسیعی می ماند که هرکس در حد سعه ی وجودی خود می تواند از آنها تعلیم یابد و تربیت گردد. آنان به ما یاد دادند که از ساده ترین تا متعالی ترین مقاصد خود را از خدا بخواهیم، لذا هر مرتبه از دعا و داعی که در انسانها ظهور نماید در لابلای ادعیه حضرت سجاد(ع) مشاهده می شود و سر آن این است که امام سجاد(ع) مکتبی که تأسیس و تکمیل نمود برای عموم بوده، در حالی که خواص را هم سیراب می کند و این خصیصه فقط در مکتب قرآن نازله یافت می شود و در هیچ یک از مکتب های تعلیمی و تربیتی دیگر به چشم نمی خورد.

مکتب دعایی صحیفه سجادیه، مکتب عرفان نیست که تا فلسفه ندانی راه نیابی و مکتب فلسفه هم نیست که تا منطق یاد نگیری در گشوده نشود. مبادی تصوری و تصدیقی