زبان دعا در صحیفه سجادیه صفحه 12

3-1-2- دلیل عقلی

1-3-1-2- تقریر اول: اقتضای فقر وجودی

عقل کسانی که عالم به حقیقت ربط و فقر وجودی خود و جمیع مخلوقات هستند حکم می کندکه انسان ملزم به توجه تام به مبداء متعالی عالم باشد، لذا این خردورزان جز با خدا با هیچ موجود دیگری ارتباط مسئلت آمیز برقرار نمی کنند و به تمام وسائط به عنوان ابزار نظر دارند و روی نیاز به ابزار نمی آورند و چاره ای نمی بینند که دائماً در رابطه ی مستقیم با خدای خود باشد و فقط حاجات خود را از آن وجود غنی طلب کنند. چنین انسان آگاه و عاقلی چه در شدت و چه در رخاء و چه در تنگنا و چه در گشایش علی السوی مشغول دعای پرودگار است.

2-3-1-2- تقریر دوم: ضرورت پیوند به قدرت بی نهایت

انسان به محض توجه به وضع خود و واقعیات پیرامون خود به انبوهی احتیاج پیوسته می رسد که رسیدن به آنها به تلاش و عمر بی نهایت نیاز دارد. انسان با عمر محدود خود در راه دست یابی به انبوه نیازهای بی نهایتش یا از یأس و سرخوردگی سر در می آورد و یا به جنون تلاش که محنت زا برای خود و دیگران است مبتلا می شود. در این میان عقل راه سومی پیشنهاد می کند؛ انسان با دعا نیروی ناتوان خود را به مبدأ قدرت لایزال پیوند زند و نیروی غیر متناهی را به مدد طلبد تا از رهگذر انبوه نیازها دچار خلاء معنوی نشود، نه مأیوس گردد و نه دچار تلاش جنون آمیز گردد، بلکه در راه اهداف متعالی استقامت نماید و از مشکلات نهراسد.

3-3-1-2- تقریر سوم : دفع ضرر محتمل

به حکم عقل دفع ضرر خواه مقطوع، مظنون یا متحمل به شرط قدرت واجب است. بدون تردید دنیا محل آفات و بلیات بوده و انسان همواره در معرض آن حوادث است دَارٌ بِالْبَلاءِ مَحْفُوفَهٌ (1). این واقعیتی مجرب و قطعی بوده و در متون اسلامی از آن سخن بسیار

1- . نهج البلاغه، خطبه 217