زبان دعا در صحیفه سجادیه صفحه 51

3-3-3- عوامل بازدارنده از دعا

از نظر آن حضرت(ع) عوامل متعدد و گوناگونی انسان را از دعا کردن و روی نیاز به درگاه بی نیاز آوردن باز می دارد. از جمله آنها عبارتند از :

1- استکبار که مهمترین عامل باز دارنده انسان از دعا است.... فَسَمّیْتَ دُعَاءَکَ عِبَادَهً، وَ تَرْکَهُ اسْتِکْبَاراً،.. (1): پس دعا به درگاهت را عبادت و ترک آن را کبر نام نهادی.

2- کندی در انجام اوامر خداوند.

3- سرعت گرفتن در ارتکاب معاصی و نواهی پروردگار.

4- کوتاهی و اهمال در شکر نعمت های حق متعال.

سه امر اخیر عوامل دیگری است که آن حضرت در یک فقره دعا به عنوان عامل باز دارنده انسان از دعا ذکر می کند. ... اللّهُمّ إِنّهُ یَحْجُبُنِی عَنْ مَسْأَلَتِکَ خِلَالٌ ثَلَاثٌ،...یَحْجُبُنِی أَمْرٌ أَمَرْتَ بِهِ فَأَبْطَأْتُ عَنْهُ، وَ نَهْیٌ نَهَیْتَنِی عَنْهُ فَأَسْرَعْتُ إِلَیْهِ، وَ نِعْمَهٌ أَنْعَمْتَ بِهَا عَلَیّ فَقَصّرْتُ فِی شُکْرِهَا... (2) : خداوندا، سه خصلت مرا از حاجت خواستن از تو باز می دارد... آن سه که مرا باز می دارند عبارتند از : فرمانی که صادر کرده ای و من در انجام آن کندی کرده ام، نهیی که با آن مرا از کاری باز داشتی و من بدان کار شتافته ام و نعمتی که به من عطا فرمودی، و من در سپاس آن کوتاهی ورزیده ام.

4-3-3- ارکان اصلی بایسته دعا

اشاره

حضرت در تعلیم کیفت دعا و نهادینه ساختن فرهنگ دعا ارکان بایسته دعا را بیان می کنند. دعای مطلوب که در حقیقت عبادت، ذکر و اتصال فقیر به غنی است باید دارای چهار رکن اساسی و کلی باشد.

1- پیشین، دعای 45/15ص 199

2- پیشین، دعای 12/1 و 2 ص66