- اشاره 4
- گفتار اول: ظهور ائمه معصومین برای بشر 4
- 1- ظهور ائمه معصومین(ع) بر اساس مقتضای زمان 5
- اشاره 7
- گفتار دوم: صحیفه سجادیه و فرهنگ دعای شیعی 7
- 2- نهادینه شدن فرهنگ دعا با ظهور صحیفه سجادیه 8
- 1-2- ضرورت دعا در حیات انسانی 8
- اشاره 8
- اشاره 8
- 1-1-2- دلیل تاریخی 9
- 2-1-2- دلیل فطرت 9
- 1-3-1-2- تقریر اول: اقتضای فقر وجودی 12
- 3-1-2- دلیل عقلی 12
- 2-3-1-2- تقریر دوم: ضرورت پیوند به قدرت بی نهایت 12
- 3-3-1-2- تقریر سوم : دفع ضرر محتمل 12
- 4-3-1-2- تقریر چهارم تقلیل هزینه تأمین امنیت 13
- 4-1-2- دلیل نقلی 14
- 1-4-1-2- قرآن 14
- 2-4-1-2- روایات 15
- اشاره 17
- گفتار سوم: تحلیل زبان دعا 17
- اشاره 18
- اشاره 18
- 3- تبیین فرهنگ دعا با زبان دعا 18
- 1-3- تبیین حقیقت زبان دعا 18
- 1-1-3- زبان دعا زبان مشترک تمام انسان ها(زبان انسانی) 19
- 2-1-3- زبان دعا وجه بیانی وجودی(زبان ذاتی) 19
- 3-1-3- زبان دعا واقعیتی فراتر از زبان عرفی (زبان فطرت) 20
- 4-1-3- غیر لفظی بودن زبان دعا (زبان خاموش) 24
- 6-1-3- غیر نشانمند بودن زبان دعا (زبان بی نشانه ها) 25
- 5-1-3- غیر وضعی بودن زبان دعا(زبان وجودی) 25
- 7-1-3- وجدان زبان دعا معیار دعای حقیقی(زبان حقیقت) 26
- 1-2-3- زبان دعا مبتنی بر علم حضوری 30
- 2-3- ویژگی زبان دعا بر اساس تحلیل زبان دعا 30
- 2-2-3- زبان دعا مبتنی بر علم و یقین 30
- 3-2-3- زبان دعا ترجمان رتبه ی وجودی داعی 31
- 4-2-3- زبان دعا ترجمان فطرت 32
- 5-2-3- زبان دعا ترجمان عواطف 34
- 6-2-3- زبان دعا ترجمان قلب و دل 36
- 7-2-3- زبان دعا زیبا و ترجمان زیباترین حالات انسانی 37
- 8-2-3- زبان دعا آرامش بخش و ترجمان روان آرام 38
- 9-2-3- لذت آفرینی زبان دعا 39
- 10-2-3- زبان دعا مبتنی بر نظام علیت ربوبی 41
- 11-2-3- زبان دعا مبتنی بر تضرع و اعتراف 44
- 12-2-3- زبان دعا مبتنی بر اصرار و الحاح 46
- 13-2-3- زبان دعا مبتنی بر اخلاص 47
- 1-3-3- هدف دعا 48
- 3-3- تبیین دعا با زبان دعا در صحیفه سجادیه 48
- 2-3-3- عوامل کششی به دعا 49
- اشاره 51
- 3-3-3- عوامل بازدارنده از دعا 51
- 4-3-3- ارکان اصلی بایسته دعا 51
- 1-4-3-3- نمونه توصیف و تمجید مدعو 52
- 2-4-3-3- نمونه توصیف وسائط 63
- 3-4-3-3- نمونه توصیف و تذلیل خود 67
- 4-4-3-3- نمونه خواسته ها 71
- 1-5-3-3-ذهنیت داعی در حین دعا 72
- اشاره 72
- 5-3-3- حال دعا در حین دعا 72
- 2-5-3-3-کیفیت دل داعی در حین دعا 74
- 3-5-3-3-وضعیت ظاهر داعی در حین دعا 83
- 1- داعی را محبوب ترین نزد خدا قرار می دهد 86
- 6-3-3-ثمرات دعا 86
- اشاره 86
- 2- داعی را در مراتب توحید بالا می برد 87
- 3- داعی به مرتبه صالحین و مؤمنین صعود می دهد. 88
- 4- شیطان را از داعی حبس می کند. 88
- 5- در داعی لذات معنوی ایجاد می کند 89
- 6- داعی را از غفران پروردگار برخوردار می کند. 89
- 9- داعی را از غضب خدا نجات می دهد و به خشنودی خدا می رساند 90
- 7- تقدیر و تدبیر خدا را به نفع داعی می گرداند و به وی چیرگی می بخشد. 90
- 8- غم و ترس را در داعی فرو می کاهد 90
- 7-3-3- عوامل استجابت دعا 91
- 11- احساس عدم شکست به داعی می بخشد، 91
- اشاره 91
- 10- به داعی عزت می دهد و احساس استغناء از غیر خدا و فقر به او می بخشد 91
- 1- وجود حال دعا در حین دعا در داعی 91
- 2- رعایت بایسته ها و ارکان چهارگانه اصلی دعا 92
- 3- اعتقاد صحیح در باب توحید نبوت، امامت 93
- 4- رو نمودن به وسائط و تمسک به آنها 94
- 5- شرکت در دعای مؤمنان 95
- 8-3-3- عوامل رد دعا 95
- اشاره 97
- گفتار چهارم: فرهنگ تدوین کتاب دعا 97
- 4- فرهنگ سازی صحیفه در تدوین معاجم دعایی 98
- اشاره 100
- گفتار پنجم: تعلیم و تربیت و زبان دعا 100
- 5- فرهنگ سازی در نهاد تعلیم و تربیت با زبان دعا 101
- گفتار ششم: تبلیغ و مبارزه با زبان دعا 104
- اشاره 104
- 6- فرهنگ تبلیغ و مبارزه با زبان دعا 105
- 1-6- نهادینه کردن فرهنگ خطر ستیزی و بن بست شکنی 105
- 2-6- تربیت سیاسی با زبان دعا 107
- 3-6- طرح ریزی حکومت دینی با زبان دعا 109
- 4-6- آرمان سازی با زبان دعا 111
- 5-6- بصیرت طلبی در مصاف با دشمنان 112
- گفتار هفتم: نفرین و زبان دعا 114
- اشاره 114
- 7- نفرین ندای رسای منکر ستیزی 115
- اشاره 115
- 1-7- نفرین در باره دشمنان اهل بیت 116
- 2-7- نفرین درباره دشمن معاند 116
- 3-7- نفرین درباره دشمن خانگی 117
- 4-7- نفرین در باره شیطان 118
- منابع 118
4- فرهنگ سازی صحیفه در تدوین معاجم دعایی
صحیفه سجادیه ششمین کتابی است که در خاندان وحی تألیف یافته است و از جهت محتوی و کیفیت تدوین بدیع و بی بدیل می باشد. امام سجاد(ع) با تدوین آن، فرهنگ تدوین معاجم دعایی و کتب ادعیه را در بین مسلمین به خصوص شیعه نهادینه و ترویج نمود. بعد از پدیدار شدن صحیفه سجادیه، بزرگان دین و اولیاء الهی از این مجموعه به نحوی تقلید کرده اند و مجامع دعائی متعددی را پدید آوردند، در عین حال هیچ یک به کمال صحیفه نرسیده است.
مرحوم شیخ آقا بزرگ در این باره می گوید: اصحاب ائمه(ع) در ضبط الفاظ و متون ادعیه ای که از ائمه(ع) روایت شده کمال سعی را به کار بردند و آنها را در اصول و کتابهای خود نقل کردند. که قسمت عمده ای از آن آثار با شرح حال مؤلفین آنها از ما مفقود گردیده است (1).
وی در ادامه به تفصیل به سیر تاریخی کتب ادعیه می پردازد و می گوید هنگام تألیف کشف الحجه در کتابخانه سید ابن طاووس حلی بیش از 60 کتاب دعا موجود بوده و بعد از آن در وقت تألیف نهج الدعوات به سال 662ق بیش از هفتاد مجلد کتاب در ادعیه نزد او بوده است (2).
در الذریعه صدها کتاب با عناوین مختلف الادعیه، الدعاء، الزیاره، الدعوات و... با عناوین خاصی معرفی شده است. مشهورترین آثار در این زمینه به قرار زیر است: مصباح المتهجد و سلاح المتعبد تألیف شیخ الطائفه محمد طوسی، اقبال الاعمال، نهج الدعوات، جمال الاسبوع، فلاح السائل از آثار سید ابن طاووس حلی، عده الداعی و نجاح الساعی، التحصین فی صفات العارفین تألیف شیخ ابن فهد حلی، البلد الامین، المصباح تألیف بهاء الدین عاملی
1- تهرانی، محمد محسن، الذریعه الی تصانیف الشیعه ج8،.ص173
2- پیشین، ص175