کلیات مفاتیح نوین صفحه 192

1- [166]( زیارت جامعه)، فقیه، جلد 2، صفحه 615.

2- [167]همان مدرک، صفحه 616.

3- [168]همان مدرک.

4- [169]همان مدرک، صفحه 617.

الهی است؛ آن جا که پس از سلام و درود به امام زیارت شونده، آن هم به عنوان «امین اللَّه در روی زمین» خالصانه با خدایت نجوا می کنی و عرضه می داری:

«اللهُمَّ فَاجْعَلْ نَفْسی مُطْمَئِنَّهً بِقَدَرِکَ، راضِیَهً بِقَضآئِکَ، مُولِعَهً بِذِکْرِکَ وَدُعآئِکَ، مُحِبَّهً لِصَفْوَهِ اوْلِیآئِکَ»

و سپس زمزمه می کنی:

«اللهُمَّ انَّ قُلُوبَ الْمُخْبِتینَ الَیْکَ والِهَهٌ، وَسُبُلَ الرَّاغِبینَ الَیْکَ شارِعَهٌ، وَاعْلامَ الْقاصِدینَ الَیْکَ واضِحَهٌ»(1)

و در پایان آمرزش دوستان و کوتاه شدن شرّ دشمنان و پیروزی کلمه حقّ و نابودی کلمه باطل را طلب می کنی

(انْتَ الهی وَسَیِّدی وَمَوْلایَ، اغْفِرْ لِأَوْلِیآئِنا، وَکُفَّ عَنَّا اعْدآئَنا، وَاشْغَلْهُمْ عَنْ اذانا، وَاظْهِرْ کَلِمَهَ الْحَقِّ، وَاجْعَلْهَا الْعُلْیا، وَادْحِضْ کَلِمَهَ الْباطِلِ، وَاجْعَلْهَا السُّفْلی انَّکَ عَلی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدیرٌ).(2)

راستی نادیده گرفتن چنین زیارتها و شرک پنداشتن چنین عرض ارادتها دلیلی ندارد، جز سیاه بودن دل و غوطه ور بودن در گمراهی و عدم آگاهی از کرامات و معجزات آن بزرگواران و آثار و برکات فراوان مادّی و معنوی که از جانب آن ارواح مقدّسه نصیب زوّارشان می شود و در نهایت- چنانکه گذشت- بی خبری از محتوای بلند زیارتنامه هایی که آمیخته با توبه و انابه، و دعا و نیایش و عبودیّت و خضوع در مقابل پروردگار یگانه و بازگشت به سوی اوست؛ این حقیقتی است که کمترین آشنایی با آداب زیارت، آن را آشکار می سازد، و آثار فوق العاده تربیتی آن را روشن می کند.

زیارت در روایات اسلامی:

بر همین اساس است که در روایات اهل بیت علیهم السلام با مضامین و تعابیر مختلف به زیارت و تعمیر قبور آن بزرگواران اهمّیّت زیادی داده شده است که بخشی از آن عام و مربوط به همه ائمّه است و بعضی از آن خاص است و ما در این جا به ذکر هفت تعبیر عام بسنده می کنیم:(3) 1- از روایات متعدّدی به دست می آید که اگر انسان بخواهد کاملًا به عهد و پیمانش نسبت به هر کدام از ائمّه وفا کند، باید به زیارت قبورشان رود و بداند که هر کس با میل و رغبت به زیارتشان رود و مکتب آنان را تصدیق نماید مشمول شفاعتشان در روز قیامت قرار می گیرد

(إِنَّ لِکُلِّ إمامٍ عَهْداً فی عُنُقِ أَوْلِیائِهِ وَ شیعَتِهِ، وَ إنَّ مِنْ تَمامِ الوَفَاءِ بِالْعَهْدِ، وَ حُسْنِ الأداءِ، زِیارهَ قُبُورِهِمْ، فَمَنْ زارَهُمْ رَغْبَهً فی زِیارَتِهِمْ، وَ تَصْدیقاً بِما رَغِبُوا فیهِ، کانَ أَئِمَّتُهم شُفَعائَهم یَوْمَ القِیامَهِ).(4)

2- زید شحّام از امام صادق علیه السلام نقل می کند که زائر ما اهل بیت، مثل کسی است که رسول اللَّه صلی الله علیه و آله را زیارت کرده باشد و زائر رسول اللَّه صلی الله علیه و آله زائر خدا در عرش اوست

(قُلْتُ لِأَبی عَبْدِاللَّهِ علیه السلام: ما لِمَنْ زارَ