کلیات مفاتیح نوین صفحه 340

1- [380]بحارالانوار، جلد 97، صفحه 444 و مزار کبیر، صفحه 142.

2- [381]مصباح الزائر، صفحه 108.

اعمال مسجد «صعصعه»:

مرحوم «سیّد بن طاووس» در «مصباح الزائر»(1) برای این مسجد بعد از دو رکعت نماز، دعای

«اللَّهُمَّ یا

ذَا الْمِنَنِ السَّابِغَهِ وَالْآلاءِ الْوازِعَهِ ...»

که در اعمال روزهای ماه رجب می آید را ذکر کرده است. گرچه مرحوم «علّامه مجلسی»(2) از «مزار شهید» و «مزار کبیر» و همچنین از خود «سیّد بن طاووس» در کتاب «اقبال» نقل می کند که بعضی از مؤمنین در ماه مبارک رجب، امام زمان (صلوات اللَّه علیه) را در این مسجد مشاهده کردند که بعد از دو رکعت نماز، این دعا را خواند (شاید آن حضرت به مناسبت ماه رجب این دعا را خواندند، نه از باب این که مخصوص این مسجد باشد) ولی در هر حال، شکّی نیست که خواندن چنین مناجات بلند و پرمعنایی دراین مسجد، در زمان های دیگر نیز مناسب است.

شخصیّت زید و صعصعه:

دو مسجد زید و صعصعه منسوب به دو برادر از یاران علی علیه السلام است: زید بن صوحان و صعصعه بن صوحان. زید از بزرگان اصحاب امیرمؤمنان علیه السلام و از شخصیّت های برجسته و پرهیزگاران روزگار به شمار می رفت و در جنگ جمل، در رکاب آن حضرت به شهادت رسید(3) و دعایی که در اعمال مسجد زید ذکر شد، دعایی است که او در نماز شب می خواند.(4) برادرش صعصعه نیز از اصحاب امیرمؤمنان علیه السلام و از عارفان به حقّ آن حضرت و از بزرگان اهل ایمان است، فصاحت و بلاغت او در حدّی بود که امیرمؤمنان علیه السلام او را «خطیب شحشح» یعنی ماهر، لقب داد،(5) و او را به مهارت و فصاحت در خطابه و نیز به «کمی هزینه زندگی و کثرت کمک به مردم» ستوده است.(6) او کسی است که در شبی که جنازه آن حضرت دفن می شد به همراه فرزندان آن بزرگوار از تشییع کنندگان بود و پس از فراغت از دفن آن حضرت، نزد قبر مقدّس ایستاد و مشتی خاک برداشت و بر سر خود ریخت و گفت: پدر و مادرم فدای تو باد ای امیرمؤمنان! گوارا باد تو را کرامت های خدا، ای اباالحسن! به یقین مولد تو پاکیزه و صبر تو قوی و جهاد تو عظیم بود، و به آنچه آرزویش داشتی رسیدی، تجارت سودمندی