ضیافت الهی صفحه 39

حکمت و عبادت

-6

«اِسْتَعِینُوا بالصبر و الصلاه و انّها لکبیرهٌ اِلاّ علی الخاشعین».(1) از صبر و نماز کمک بجویید و آن بسی سنگین است مگر برای خشوع پیشگان.

گفتیم که امام صادق علیه السلام فرمودند: «حقیقت نماز ولایت ما هست». بیان دیگر این است که حقیقت نماز و نماز حقیقی مختص به انسان کامل است و بالاترین صفت انسان کامل هم عبودیت است. آنچه که در عبودیت مطرح هست، عبارت است از معرفت، خشوع، تواضع و خاکسازی برابر معبود حقیقی یعنی خدای یگانه.

هر عبادتی که خداوند متعال قرار داده از روی حکمت است. روایت به این مضمون داریم که حضرت موسی علیه السلام (2) به میقات آمد و به خدای تعالی عرضه داشت که: خدایا من مریضم و می خواهم