جلوه گاه عرفان: شرح مناجات شعبانیه صفحه 113

1- مجمع البحرین،ج1، ص377.

2- تفسیر کبیر، ج3، ص51.

3- بقره /37.

4- طه /39.

5- نمل /6.

6- صحیفه کامله سجادیه، دعای 45.

7- صحیفه کامله سجادیه، دعای 32.

8- صحیفه کامله سجادیه، دعای 12.

نتیجه

با توجه به مطالب فوق تفسیر برخی از مفسرین یا سلفیه واژه «لقاء» را منحصرا به معنای مادی و برخورد دو جسم با یکدیگر به طوری که مماس با هم باشند، عاری از حقیقت می باشد و از این رو لقاء و تلقی در موارد غیر مادی هم به صورت حقیقی به کار می رود، بسیاری از اشتباهات مجسمه و حشویه در تفسیر قرآن کریم و مسائل کلامی از این تنگ نظری سرچشمه می گیرد، زیرا آنها الفاظ را فقط محدود به معانی مادی آن کرده اند.

لقاء کفّار

همچنان که در قرآن کریم آیاتی در مورد لقای الهی برای مؤمنان هست برخی آیات به صورت کلی نسبت به همه انسانها داده است. برای مثال، می فرماید: «و اتَّقُوا اللّه َ وَ اعْلَمُوا

اَنَّکُمْ مُلاقُوهُ»(1) (از خداوند بر حذر باشید و بدانید که با او ملاقات می کنید) و نیز می فرماید: «یَا اَیُّهَا الإنْسَانُ اِنَّکَ کَادِحٌ اِلی رَبِّکَ کَدْحا فمُلاَقیهِ»(2) (ای انسان تو توأم با تلاش به سوی پروردگارت روانی و او را ملاقات خواهی کرد).

برخی آیات حتی در مورد منافقین «لقاء» را مطرح نموده است، چنان که می فرماید: «فَاَعْقَبَهُمْ نِفاقا فِی قُلُوبِهِم اِلی یَومِ یَلْقَونَهُ»(3) و برخی نسبت به کفّار هم داده است مانند آن که کلمات «لِقَاءَنَا»(4) و «لقاءِ رَبِّهِم»(5) و «لِقَائِهِ»(6) درباره ایشان عنوان شده است.

لقاء آخرت

موضوع لقاءِ آخرت هم بارها در قرآن کریم مطرح شده است، چنانکه خداوند متعال کفار را مذمت نموده و می فرماید: «وَالَّذینَ کَذَّبُوا بِایاتِنا وَ لِقَاءِ الاْخِرَهِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ هَلْ