معیارهای پذیرش اعمال صفحه 38

(امام صادق علیه السلام فرمودند: خداوند عقل را از چهار چیز آفریده که عبارتند از: علم و قدرت و نور و مشیت به امر و قوام و دوام آنرا در ملکوت به دانش وابسته کرده است.)

قال الکاظم علیه السلام: یا هُشام اِنَّ العَقلَ مَعَ العِلم فَقال تعالی: «وَ تِلکَ الاَمثالُ نَضرِبُها لِلنّاسِ وَ ما یَعقِلُها اِلّا العالِمونَ» (1)

(43/عنکبوت)

(امام کاظم علیه السلام به هشام فرمودند: ای هشام! براستی عقل همراه با علم است و آنگاه به این آیه تمسک جستند که خداوند متعال فرموده: و ما این مثلها را برای مردم می زنیم و جز دانشمندان در آن تعقل نمی کنند و در نمی یابند.)

و قال الکاظم علیه السلام: «مَعرِفَهُ العِلم بِالعَقل» (2)

(شناخت حقیقت علم در پرتو عقل صورت پذیر است.)

«دانستیم که شرط لازم برای قبولی عمل، علم است و علم هم همراه با عقل می باشد، بنابراین هر عملی که بی بهره از علم و عقل باشد مورد قبول خداوند متعال قرار نمی گیرد و سبب رشد و کمال آدمی و دستیابی او به مقام قرب حق نخواهد شد و ایمان و عمل و عقل و علم و معرفت همه از شرائط لازم برای نیل به کمال مطلوب اند.

دریچه هائی از معرفت که لازم است بر روی دل و اندیشۀ انسان باز شود تا راه بسوی قبولی عمل، کمال و قرب را در پیش گیرد فهرست وار از اینقرار است:

1- کافی، ج 1، باب عقل و جهل، حدیث 11، ص 16.
2- کافی، جلد 1، ص 20 (باب العقل و الجهل)
1- معرفت الله، 2- معرفت نفس (خودشناسی)، 3- معرفت هستی، 4- معرفت رسولان خدا و حقیقت نبوت، 5- معرفت ولایت، امامت و ائمه اطهار و در هر زمانی امام آن زمان، 6- معرفت دین و اسرار احکام، 7- معرفت قرآن کریم، 8- معرفت ملائکه و فرشتگان، 9- معرفت به غیب، 10- معرفت سنت، 11- معرفت شیطان، 12- معرفت دنیا، 13- معرفت آخرت، 14- معرفت باطل، 15- معرفت حق، 16- معرفت دوست، 17- معرفت دشمن، 18- معرفت زمان، 19- معرفت تاریخ، 20- معرفت جامعه و محیط و نوع حکومت، 21- معرفت به وظیفه و تکلیف، 22- معرتف علوم مورد نیاز. (1)