مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم ( عجل الله فرجه الشریف ) جلد 2 صفحه 329

1- 540. بصائر الدرجات ، 1 / 26 .

2- 541. بصائر الدرجات ، 1 / 25 .

3- 542. بصائر الدرجات ، 1 / 24 .

4- 543. مضمون آیه 6 سوره بقره است .

5- 544. اصول کافی ، 2 / 213 .

و در کتاب تحف العقول در سفارشهای امام صادق علیه السلام به مؤمن الطاق نظیر این سخن آمده است (1) .

و نیز در کافی در خبر صحیحی از فضیل آمده که گوید : به حضرت ابوعبداللَّه امام صادق علیه السلام عرضه داشتم : آیا مردم را به این أمر دعوت کنیم ؟ فرمود : ای فضیل هرگاه خداوند خیر بنده ای را بخواهد فرشته ای را فرمان دهد که گردن آن بنده را بگیرد و او را خواه ناخواه به این أمر داخل نماید (2) .

و در همان کتاب در حدیث دیگری از امام صادق علیه السلام آمده که فرمود : به خاطر دین خود با مردم مخاصمه مکنید ، زیرا که ستیزه جویی دل را بیمار می نماید ، خدای عز و جل به پیغمبرش صلی الله علیه وآله وسلم فرمود : « إنَّکَ لا تَهدی مَنْ أحْبَبْتَ وَ لکِنَّ اللَّهَ یَهْدِی مَنْ یَشَاءُ » (3) ؛ تو هر کس را دوست بداری هدایت نکنی ولی خداوند هر که را خواهد هدایت کند . و فرموده : « أفَأنتَ تُکْرِهُ النَّاسَ حَتّی یکونُوا مُؤمِنینَ » (4) ؛ آیا تو مردم را وادار توانی کرد تا مؤمن باشند .

دسته هشتم : وضعشان مشخص نیست ، یعنی : نمی دانی که اهل دعوت و پذیرش حق هست یا نه ؟ وظیفه عالم نسبت به چنین کسی همان روایتی است که شیخ اقدم محمد بن الحسن صفّار در بصائر الدرجات به سند خود از اصبغ بن نباته از أمیرمؤمنان علی علیه السلام آورده که گفت : شنیدم آن حضرت می فرمود : همانا حدیث ما صعب مستصعب (5) است ، خشن و مخشوش است . پس اندکی به سوی مردم برافکنید هر کس آن را شناخت ، او را بیفزایید ، و هر که انکار کرد خودداری نمایید . آن را تحمل نکند مگر سه طایفه : فرشته ای مقرَّب؛ یا پیغمبری مرسل؛ یا بنده مؤمنی که خداوند دلش را برای ایمان آزموده باشد (6) .

و به سند خود از فرات بن احمد آورده که گفت : امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمود : همانا این حدیث ما به گونه ای است که دلها به سختی آن را می پذیرد ، پس هر کس [آن را] ، شناخت او را بیفزایید ، و آنان را که روی گردانند واگذارید (7) .