مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم ( عجل الله فرجه الشریف ) جلد 2 صفحه 392

1- 704. سوره طه ، آیات 90 و 91 .

2- 705. کمال الدین ، 2 / 484 .

فکیف نَصْنَعُ فیما بینَ ذَلِکَ ؟ فقال علیه السلام : کُونُوا عَلَی مَا أنتُم عَلَیهِ حَتّی یُطْلِعَ اللَّهُ لَکُمْ نَجْمَکُمْ (1) ؛ زمانی بر مردم خواهد آمد که سبطه ای به آنان رسد و علم مخفی شود همچنان که مار خودش را در سوراخش مخفی می سازد ، پس در همین حال به ناگاه ستاره ای بر مردم طلوع می نماید . راوی گوید : عرضه داشتم : سبطه چیست ؟ فرمود؛ فترت ( فاصله زمانی که موجب سستی دین و اعتقادات مردم گردد ) ، عرض کردم : در آن میان چکار کنیم ؟ فرمود : بر همان اعتقادی که هم اکنون دارید بمانید تا اینکه خداوند ستاره تان را برایتان برآورد .

توضیح : « یَأرز » بر سه وزن یَنْصُرُ و یَضْرِبُ و یَعْلَمُ می آید ، به تقدیم راء بر زای ، یعنی : مخفی می شود .

و ثانیاً : هر چند که علمای بزرگوار در زمان غیبت نواب امام علیه السلام هستند ، و در آنچه از قضایا و أحکام بر مردم وارد می شود مرجع آنانند ، و در مسائل حلال و حرام حجّتِ بر آنهایند ، ولی حکمتهای تقدیرات و مصالح تغییرات را نمی دانند ، و از وجوه بدا و اسباب قضا آگاه نیستند ، و بسیار می شود که حیرت برطرف نمی شود و شبهه از بین نمی رود مگر با بیان وجه مصلحت و توضیح حِکمت ، چنانکه از حدیث ابوحمزه دانستی که از حیرت بیرون نیامد مگر بعد از آنکه امام علیه السلام وجه تأخیر فَرَج را از آن وقتی که امیرالمؤمنین علیه السلام خبر داده بود بیان فرمود ، و همین طور در نظایر و امثال آن چنانکه بر کاوش کننده در أخبار و سِیَر پوشیده نمی ماند ، و ذکر آنها ما را از مقصود اصلیمان در این کتاب خارج می نماید ، و خدای تعالی هدایت کننده به راه راست است . حاصل اینکه کشف مُعضلات و حلّ مشکلات و مانند آنها از وظایف و شئون امام علیه السلام است ، و کشف نشدن آنها در زمان غیبت به مردم مربوط می شود ، چونکه آنها سبب مخفی ماندن امام علیه السلام می باشند ، خدای تعالی بر ما منّت گذارد به تعجیل فَرَج و ظهور آن حضرت علیه السلام و دیدارش را با عافیت نصیبمان فرماید .

و ثالثاً : البته خداوند - تعالی شأنه - نسبت به بندگانش لطیف است ، و الطاف او بر دو گونه است :

گونه اوّل : ألطافی است که به حکم عقل و نقل بر او واجب است ، و این همان است که خلاف آن قبیح و زشت می باشد ، و خداوند اصلاً قبیحی را انجام نمی دهد ، چون بر او - عزَّ شأنه - فعل