مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم ( عجل الله فرجه الشریف ) جلد 2 صفحه 429

1- 800. کشف المَحَجَّه ، 154 .

می شود . چنانکه در نامه امیرالمؤمنین علیه السلام به عثمان بن حنیف فرماندار بصره از سوی آن حضرت چنین آمده : توجه کنید که هر مأمومی را امامی [و هر رهروی را راهبری است] که به او إقتدا می کند و از نور علمش برخوردار می گردد . . . (1) .

و در روضه کافی از حضرت زین العابدین علیه السلام آمده که فرمود : برای هیچ قُرَشی و عَرَبی حسب [و إفتخاری ]نیست مگر به تواضع ، و هیچ کرامتی نیست جز به تقوی ، و عملی نیست مگر به نیّت ، و عبادتی نیست جز به تفقُّه [و درست فهمیدن] ، آگاه باشید که مبغوضترین مردم نزد خداوند کسی است که به سنّت و مذهب امامی بوده باشد و به أعمالش إقتدا نکند (2) .

توضیح : در روایات وارد شده که : « خدای تعالی بسا که بنده ای را دوست بدارد ولی عمل او را خوش نداشته باشد ، و بسا که بنده ای را مبغوض دارد ولی عملش را بپسندد » . و این معنی با عقل و اعتبار نیز موافق است ، زیرا که محبوبیت و مبغوضیت نزد خداوند به سبب أمر و نهی الهی است ، بر حسب آنچه خداوند از بنده می خواهد که در اعتقاد و عملش بوده باشد . پس ممکن است که بنده ای از لحاظ اعتقاد نزد خداوند محبوب باشد چونکه مؤمن است ، ولی از لحاظ عمل مبغوض باشد چون مخالف أمر و نهی خداوندی است ، عکس این نیز همین طور است . چون این را دانستی گوییم؛ ظاهر منظور امام علیه السلام در فرمایش فوق آن است که مبغوضترین مردم نزد خداوند از لحاظ عمل کسی است که بر طریقه و مذهب امام علیه السلام باشد ، یعنی امامت و ولایتش را معتقد باشد ، و در عین حال در اعمال و اخلاق خود با او مخالفت ورزد ، و سِرّ مطلب آن است که هرگاه مؤمن در کارها و اخلاقش بر خلاف امامش رفتار نماید ننگ و عار امام علیه السلام و مایه طعنه و عیبجویی دشمنان بر او خواهد بود ، و این گناه بزرگی است ، و چنانچه در اعمال و اخلاق خود به او إقتدا نماید سبب عظمت یافتن ولی اللَّه در نظر آنها و رغبت کردن مخالفین به شیوه امامان ، و راهیابی مردم با اعمال ایشان به سوی امامشان می گردد ، و بدین ترتیب مقصود از نصب امام در میان مردم حاصل می شود . از همین روی فرموده اند : کُونوا لَنَا زَیْناً وَ لَا تکونُوا عَلَیْنَا شَیْناً؛ برای ما زینت باشید و مایه ننگ ما نشوید (3) . و فرموده اند : « مردم را با غیر زبانهایتان [به مذهب خویش] دعوت کنید (4) .