بررسی دعای ندبه صفحه 17

1- 25. البلد الامین، ص 82.

2- 26. همان، ص 13.

3- 27. بحارالأنوار، ج 53، ص 187، ح 18.

4- 28. مفاتیح الجنان، ص 166.

5- 29. کمال الدین، ص 440.

6- 30. کامل الزیارات، ص 230، ح 17.

7- 31. همان، ص 331.

8- 32. همان، ص 313.

9- 33. همان، ص 315.

10- 34. زاد المعاد.

فلسفه توسّل به امام زمان علیه السلام

توسل، وسیله و واسطه قرار دادن چیزی بین خود و مطلوب است. وسیله بر دو نوع است: گاهی از امور مادّی است، مثل آب و غذا که وسیله رفع تشنگی و گرسنگی است. و زمانی نیز از امور معنوی است، مثل گناه کاری که خدا را به مقام و جاه یا حقیقت پیامبرصلی الله علیه وآله قسم می دهد تا از گناهش بگذرد. در هر دو صورت وسیله لازم است؛ زیرا خداوند متعال جهان آفرینش را به بهترین صورت آفریده است، آنجا که می فرماید: «اَلَّذِی أَحْسَنَ کُلَّ شَیْ ءٍ خَلْقَهُ»؛(1) «آن خدایی که همه چیز را به بهترین صورت آفرید.»

جهان براساس نظم علت و معلول و اسباب و مسببات، برای هدایت و رشد و تکامل انسان ها آفریده شده است و نیازمندی های طبیعی بشر با عوامل و اسباب عادی برآورده می گردد. فیوضات معنوی خداوند همچون هدایت، مغفرت و آمرزش نیز براساس نظامی خاص بر انسان ها نازل می شود و اراده حکیمانه خداوند بر این تعلّق گرفته که امور از طریق اسباب خاص و علل معین به انسان ها برسد.

بنابراین، همان گونه که در عالم ماده نمی توان پرسید: چرا خداوند متعال زمین را با خورشید نورانی کرده و خود بی واسطه به چنین کاری دست نزده است؟ در عالم معنا نیز نمی توان گفت: چرا خداوند مغفرت خویش را به واسطه اولیای الهی شامل حال بندگان می کند.