صحیفه مهدیه صفحه 177

4دعای علوی مصری از امام زمان ارواحنا فداه که در گرفتاری های شدید خوانده می شود

اشاره

رَبِّ مَنْ ذَا الَّذی دَعاکَ فَلَمْ تُجِبْهُ، وَمَنْ ذَا الَّذی سَأَلَکَ فَلَمْ تُعْطِهِ، پروردگارا؛ چه کسی است که تو را خوانده و تو او را جواب ندادی؟ و چه کسی است که از تو درخواست کرد و به او عطا نکردی؟ وَمَنْ ذَا الَّذی ناجاکَ فَخَیَّبْتَهُ ، أَوْ تَقَرَّبَ إِلَیْکَ فَأَبْعَدْتَهُ . وَرَبِّ و چه کسی است که با تو مناجات کرده و او را ناامید ساختی یا به تو نزدیک شده پس او را دور گردانیدی ؟ ای پروردگار من؛ هذا فِرْعَوْنُ ذُوا الْأَوْتادِ ، مَعَ عِنادِهِ وَکُفْرِهِ وَعُتُوِّهِ وَإِذْعانِهِ این فرعون ، صاحب قوّت هاست که با وجود انحرافش از حق و کفرش و سرکشی اش و ادّعای الرُّبُوبِیَّهَ لِنَفْسِهِ ، وَعِلْمِکَ بِأَنَّهُ لایَتُوبُ ، وَلایَرْجِعُ وَلایَئُوبُ ، ربوبیّت برای خودش و با آگاهی تو به این که توبه نمی کند و باز نمی گردد و نمی آید وَلایُؤْمِنُ وَلایَخْشَعُ ، اِسْتَجَبْتَ لَهُ دُعآءَهُ ، وَأَعْطَیْتَهُ سُؤْلَهُ ، کَرَماً و ایمان نمی آورد و خشوع نمی کند ، دعایش را اجابت کردی و خواسته اش را عطا نمودی، به جهت بزرگواری مِنْکَ وَجُوداً ، وَقِلَّهَ مِقْدارٍ لِما سَئَلَکَ عِنْدَکَ ، مَعَ عِظَمِهِ عِنْدَهُ ، و بخششی که داشتی و کم مقدار بودن آنچه خواسته بود در نزد تو، با وجود بزرگیش در نزد او؛ أَخْذاً بِحُجَّتِکَ عَلَیْهِ ، وَتَأْکیداً لَها حینَ فَجَرَ وَکَفَرَ ، وَاسْتَطالَ تا حجّتت را بر او تمام ساخته و تأکید کرده باشی وقتی که تباهی و فساد کرد و کفر ورزید و عَلی قَوْمِهِ وَتَجَبَّرَ ، وَبِکُفْرِهِ عَلَیْهِمُ افْتَخَرَ ، وَبِظُلْمِهِ لِنَفْسِهِ تَکَبَّرَ، بر قومش زورگویی کرد و سرکشی نمود

و به کفر خود برای شان فخر کرد و به ظلمش بر نفس خود ، تکبّر ورزید وَبِحِلْمِکَ عَنْهُ اسْتَکْبَرَ ، فَکَتَبَ وَحَکَمَ عَلی نَفْسِهِ جُرْأَهً مِنْهُ ، أَنَّ و به سبب بردباری تو درباره اش سرپیچی و گردنکشی نمود ، پس مقرّر کرد و بر خود با جرأت حکم کرد که همانا جَزآءَ مِثْلِهِ أَنْ یُغْرَقَ فِی الْبَحْرِ ، فَجَزَیْتَهُ بِما حَکَمَ بِهِ عَلی نَفْسِهِ. کیفر مثل او )در کفر و تکبّر( این است که در دریا غرق شود ؛ پس او را کیفر دادی به آنچه خود بر خودش حکم کرد . إِلهی وَأَنَا عَبْدُکَ، اِبْنُ عَبْدِکَ وَابْنُ أَمَتِکَ، مُعْتَرِفٌ لَکَ بِالْعُبُودِیَّهِ، خدای من؛ و من بنده تو هستم ؛ فرزند بنده و فرزند کنیز تو ؛ به بندگی تو اعتراف می کنم ؛ مُقِرٌّ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ خالِقی، لا إِلهَ لی غَیْرُکَ، وَلا رَبَّ لی سِواکَ، اقرار دارم به این که تو خدای آفریننده من هستی؛ هیچ معبودی برایم جز تو نیست؛ و هیچ پروردگاری برایم غیر از تو نیست؛ مُوقِنٌ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ رَبّی ، وَإِلَیْکَ مَرَدّی وَإِیابی ، عالِمٌ بِأَنَّکَ یقین دارم که همانا تو خداوندی و پروردگار من هستی و بازگشت و رجوعم به سوی توست؛ می دانم که عَلی کُلِّ شَیْ ءٍ قَدیرٌ ، تَفْعَلُ ما تَشآءُ وَتَحْکُمُ ما تُریدُ ، لا مُعَقِّبَ بر هر چیزی توانایی و هر چه بخواهی انجام می دهی و هر چه اراده کنی حکم می نمایی؛ به تأخیر اندازنده ای نیست لِحُکْمِکَ ، وَلا رادَّ لِقَضاءِکَ ، وَأَنَّکَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ حکم تو را ، و رد کننده ای نیست فرمان تو را ؛ و می دانم همانا تو اوّل و آخر

و ظاهر وَالْباطِنُ ، لَمْ تَکُنْ مِنْ شَیْ ءٍ ، وَلَمْ تَبِنْ عَنْ شَیْ ءٍ ، کُنْتَ قَبْلَ کُلِّ و باطن هستی؛ از چیزی به وجود نیامدی و از چیزی ساخته نشدی؛ پیش از هر چیزی بودی شَیْ ءٍ، وَأَنْتَ الکآئِنُ بَعْدَ کُلِّ شَیْ ءٍ، وَالْمُکَوِّنُ لِکُلِّ شَیْ ءٍ، خَلَقْتَ و تو بعد از هر چیز خواهی بود؛ و ایجادکننده هر چیزی هستی؛ کُلَّ شَیْ ءٍ بِتَقْدیرٍ ، وَأَنْتَ السَّمیعُ الْبَصیرُ . وَأَشْهَدُ أَنَّکَ کَذلِکَ هر چیزی را به اندازه و مقدار آفریدی و تو شنوای بینایی . و گواهی می دهم که تو این گونه کُنْتَ وَتَکُونُ ، وَأَنْتَ حَیٌّ قَیُّومٌ ، لا تَأْخُذُکَ سِنَهٌ وَلا نَوْمٌ ، بودی و خواهی بود؛ و تو زنده پاینده ای؛ چرت و خواب تو را فرا نمی گیرد؛ وَلاتُوصَفُ بِالْأَوْهامِ، وَلا تُدْرَکُ بِالْحَواسِّ، وَلا تُقاسُ بِالْمِقْیاسِ، و با خیالات و توهّم ها وصف نمی گردی؛ و با حواسّ درک نمی شوی؛ و با مقیاسی قیاس نمی شوی ؛ وَلا تُشَبَّهُ بِالنَّاسِ ، وَأَنَّ الْخَلْقَ کُلَّهُمْ عَبیدُکَ وَإِماؤُکَ، أَنْتَ الرَّبُّ و به مردم تشبیه نمی گردی؛ و این که تمام آفریدگان، بندگان و کنیزان تو هستند؛ تو پروردگاری وَنَحْنُ الْمَرْبُوبُونَ ، وَأَنْتَ الْخالِقُ وَنَحْنُ الْمَخْلُوقُونَ ، وَأَنْتَ و ما پرورش یافتگان تو، و تو آفریننده ای و ما آفریده شده؛ و تو الرَّازِقُ وَنَحْنُ الْمَرْزُوقُونَ . فَلَکَ الْحَمْدُ یا إِلهی ، إِذْ خَلَقْتَنی روزی دهنده ای و ما روزی خوار . پس حمد و ستایش تو راست ای خدای من؛ چون مرا بَشَراً سَوِیّاً ، وَجَعَلْتَنی غَنِیّاً مَکْفِیّاً ، بَعْدَ ما کُنْتُ طِفْلاً صَبِیّاً ، بشری درست و بی عیب آفریدی و مرا بی نیاز و کفایت شده قرار دادی بعد از آن که کودکی کوچک بودم

، تَقُوتُنی مِنَ الثَّدْیِ لَبَناً مَریئاً ، وَغَذَّیْتَنی غَذآءً طَیِّباً هَنیئاً ، شیر گوارا را از پستان مادر خوراک من قرار دادی و با غذای پاک لذیذ گوارا مرا تغذیه کردی وَجَعَلْتَنی ذَکَراً مِثالاً سَوِیّاً . فَلَکَ الْحَمْدُ حَمْداً إِنْ عُدَّ لَمْ یُحْصَ، و مرا مردی به شکلی متناسب و هماهنگ قرار دادی . پس حمد مخصوص توست ؛ حمدی که اگر شمرده شود به شمارش نیاید وَإِنْ وُضِعَ لَمْ یَتَّسِعْ لَهُ شَیْ ءٌ ، حَمْداً یَفُوقُ عَلی جَمیعِ حَمْدِ و اگر )در محلّی( گذاشته شود چیزی گنجایش آن را ندارد؛ ستایشی که بالاتر از تمام ستایش های الْحامِدینَ ، وَیَعْلُو عَلی حَمْدِ کُلِّ شَیْ ءٍ ، وَیَفْخُمُ وَیَعْظُمُ عَلی ستایشگران باشد و بر ستایش هر چیزی برتری یابد و بر تمام آن ها بلندمرتبگی و بزرگی کند؛ ذلِکَ کُلِّهِ ، وَکُلَّما حَمِدَ اللَّهَ شَیْ ءٌ . وَالْحَمْدُ للَّهِِ کَما یُحِبُّ اللَّهُ أَنْ و هر گاه چیزی خدا را ستایش کند . و حمد و ستایش خدا راست آن طور که خدا دوست می دارد که یُحْمَدَ، وَالْحَمْدُ للَّهِِ عَدَدَ ما خَلَقَ ، وَ زِنَهَ ما خَلَقَ ، وَ زِنَهَ أَجَلِّ ما حمد شود ، و حمد و ستایش مخصوص خداست به تعداد مخلوقات او و هم وزن آنچه آفرید و هم وزن بزرگ ترین چیزی که خَلَقَ ، وَبِوَزْنِ أَخَفِّ ما خَلَقَ ، وَبِعَدَدِ أَصْغَرِ ما خَلَقَ . وَالْحَمْدُ للَّهِِ خلق کرد و به وزن سبک ترین چیزی که آفرید و به تعداد کوچک ترین مخلوقاتش . و حمد و ستایش خدا راست حَتَّی یَرْضی رَبُّنا وَبَعْدَ الرِّضا ، وَأَسْئَلُهُ أَنْ یُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ به قدری که پروردگارمان راضی شود و پس از

رضایت و خشنودیش؛ و از خدا می خواهم که بر محمّد وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَأَنْ یَغْفِرَ لی ذَنْبی ، وَأَنْ یَحْمَدَ لی أَمْری، وَیَتُوبَ و آل محمّد درود فرستد و گناهم را ببخشد و کارم را سپاس گزارد ، و توبه ام را بپذیرد ؛ عَلَیَّ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحیمُ . إِلهی وَإِنّی أَنَا أَدْعُوکَ وَأَسْأَلُکَ همانا او توبه پذیر مهربان است . خدای من؛ همانا من تو را می خوانم و از تو می خواهم بِاسْمِکَ الَّذی دَعاکَ بِهِ صَفْوَتُکَ أَبُونا ادَمُ عَلَیْهِ السَّلامُ ، وَهُوَ - به آن نامت که )بنده( برگزیده ات پدرمان آدم - که بر او درود باد - تو را به آن نام خواند و در حالی که مُسی ءٌ ظالِمٌ حینَ أَصابَ الْخَطیئَهَ ، فَغَفَرْتَ لَهُ خَطیئَتَهُ ، وَتُبْتَ گناه کار و ستم کننده بر نفس شد وقتی که خطا از او سر زد پس خطایش را بخشیدی و توبه اش را پذیرفتی عَلَیْهِ ، وَاسْتَجَبْتَ لَهُ دَعْوَتَهُ ، وَکُنْتَ مِنْهُ قَریباً یا قَریبُ ، أَنْ و دعایش را اجابت نمودی و به او نزدیک بودی، ای نزدیک؛ - که تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ ، وَأَنْ تَغْفِرَ لی خَطیئَتی وَتَرْضی بر محمّد و آل محمّد درود فرستی و خطایم را ببخشی و از من راضی و خشنود شوی؛ عَنّی، فَإِنْ لَمْ تَرْضَ عَنّی فَاعْفُ عَنّی، فَإِنّی مُسی ءٌ ظالِمٌ خاطِئٌ و اگر از من راضی نمی شوی ، پس مرا مورد عفو خود قرار دهی که همانا من گنه کار ظالم، خطا کار عاصٍ ، وَقَدْ یَعْفُو السَّیِّدُ عَنْ عَبْدِهِ ، وَلَیْسَ بِراضٍ عَنْهُ ، وَأَنْ سرکش هستم؛ و آقا بنده اش را عفو می کند در حالی که از او

راضی نیست؛ و )می خواهم( که تُرْضِیَ عَنّی خَلْقَکَ ، وَتُمیطَ عَنّی حَقَّکَ . إِلهی وَأَسْئَلُکَ بِاسْمِکَ آفریدگانت را از من راضی گردانی و حقّت را از من برداری . خدای من؛ و از تو می خواهم به آن نامت الَّذی دَعاکَ بِهِ إِدْریسُ عَلَیْهِ السَّلامُ ، فَجَعَلْتَهُ صِدّیقاً نَبِیّاً ، که به وسیله آن، ادریس - که بر او درود باد - تو را خواند؛ پس او را تصدیق کننده و پیامبر قرار دادی ، وَرَفَعْتَهُ مَکاناً عَلِیّاً ، وَاسْتَجَبْتَ دُعآءَهُ ، وَکُنْتَ مِنهُ قَریباً یا و در مرتبه بلندی بالا بردی؛ و دعایش را اجابت نمودی و تو به او نزدیک بودی، ای قَریبُ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ، وَأَنْ تَجْعَلَ مَابی إِلی نزدیک؛ )می خواهم( که بر محمّد و آل محمّد درود فرستی ، و محلّ بازگشتم را به سوی جَنَّتِکَ ، وَمَحَلّی فی رَحْمَتِکَ، وَتُسْکِنَنی فیها بِعَفْوِکَ ، وَتُزَوِّجَنی بهشت خویش قرار دهی، و جایگاهم را در رحمت خود قرار داده و در آن مرا با گذشت خویش ساکن گردانی، و مِنْ حُورِها ، بِقُدْرَتِکَ یا قَدیرُ . إِلهی وَأَسْئَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذی از حوریه اش برایم تزویج کنی، با توانایی ات ای خدای توانا . خدای من؛ و از تو می خواهم به واسطه آن نامت که دَعاکَ بِهِ نُوحٌ ، إِذْ نادی رَبَّهُ »أَنّی مَغْلُوبٌ فَانْتَصِرْ × فَفَتَحْنا نوح به آن نام تو را خواند؛ آن هنگام که پروردگارش را ندا داد: »من شکست خورده ام پس یاری برسان × در این هنگام أَبْوابَ السَّمآءِ بِمآءٍ مُنْهَمِرٍ × وَفَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُیُوناً فَالْتَقَی درهای آسمان را با آبی فراوان و ریزان گشودیم × و زمین را شکافتیم

و چشمه های زیادی بیرون فرستادیم و این الْمآءُ عَلی أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ« ،(6) وَنَجَّیْتَهُ عَلی ذاتِ أَلْواحٍ وَدُسُرٍ ، آب ها به اندازه مقدّر باهم آمیختند« و سوار بر چیزی که دارای تخته ها و میخ ها بود )کشتی( نجاتش دادی، فَاسْتَجَبْتَ دُعآءَهُ وَکُنْتَ مِنْهُ قَریباً یا قَریبُ ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلی پس دعایش را اجابت نمودی و تو پیوسته به او نزدیک بودی، ای نزدیک ؛ )می خواهم( که بر مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ ، وَأَنْ تُنْجِیَنی مِنْ ظُلْمِ مَنْ یُریدُ ظُلْمی ، محمّد و آل محمّد درود فرستی و مرا از ستم آن که می خواهد به من ستم کند نجات دهی ، وَتَکُفَّ عَنّی بَأْسَ مَنْ یُریدُ هَضْمی ، وَتَکْفِیَنی شَرَّ کُلِّ سُلْطانٍ و مرا از شرّ و عذاب آن که شکستم را می خواهد، نگه داری، و مرا کفایت کنی از شرّ هر سلطان جآئِرٍ، وَعَدُوٍّ قاهِرٍ ، وَمُستَخِفٍّ قادِرٍ ، وَجَبَّارٍ عَنیدٍ ، وَکُلِّ شَیْطانٍ ستم پیشه و منحرف ، و دشمن چیره شونده ، و خوارکننده پرتوان ، و زورگوی ستیزه گر ، و هر شیطان مَریدٍ ، وَإِنْسِیٍّ شَدیدٍ ، وَکَیْدِ کُلِّ مَکیدٍ ، یا حَلیمُ یا وَدُودُ . إِلهی سرکش و نافرمان و هر انسان سخت گیر ، و مکر هر حیله گر ، ای بردبار؛ ای بسیار مهربان ؛ خدای من؛ وَأَسْئَلُکَ بِاسْمِکَ الَّذی دَعاکَ بِهِ عَبْدُکَ وَنَبِیُّکَ صالِحٌ عَلَیْهِ از تو می خواهم به واسطه آن نامت که به آن نام بنده و پیامبر تو حضرت صالح - که بر او السَّلامُ فَنَجَّیْتَهُ مِنَ الْخَسْفِ ، وَأَعْلَیْتَهُ عَلی عَدُوِّهِ ، وَاسْتَجَبْتَ درود باد - تو را خواند؛ پس او را از فرو رفتن )خواری و نقصان( نجات

دادی، و بر دشمنانش برتری بخشیدی، دُعآءَهُ ، وَکُنْتَ مِنْهُ قَریباً یا قَریبُ ، أَنْ تُصَلِّیَ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ و دعایش را اجابت نمودی، و تو به او نزدیک بودی، ای نزدیک ؛ )می خواهم( که بر محمّد و آل مُحَمَّدٍ ، وَأَنْ تُخَلِّصَنی مِنْ شَرِّ ما یُریدُنی أَعْدآئی بِهِ ، وَسَعی محمّد درود فرستی، و مرا از شرّ آنچه دشمنانم نسبت به من می خواهند و حسودانم تلاش می کنند 1 . سوره قمر ، آیه 12 - 10 .