صحیفه مهدیه صفحه 84

این گونه عادت کردن ها که تأثیری در ذات او نگذاشته اند بلکه بر اثر رنگ گرفتن از محیط می باشد ، اهمیّتی ندارد و با تغییر محیط از دست می رود .

به این جهت حضرت باقر العلوم علیه السلام می فرمایند : علاوه بر آن که نفس های خود را به کارهای خیر عادت می دهید ، اهل آن نیز باشید ؛ نه آن که فقط رنگ افراد خوب را به خود بگیرید ؛ زیرا رنگ گرفتن از نیکان بدون آن که در ذات و سرشت انسان رسوخ نموده باشد تأثیری در رفتار او ندارد و تحوّلی در او به وجود نمی آورد و نقشی در درک حقایق نخواهد داشت و هنگامی که در ذات انسان رسوخ کرد و استقرار یافت ، این حقایق عظیم و باارزش را درک می کند .

معنای حضور چیست ؟

نکته دیگری که ممکن است مورد

بحث قرار گیرد این است که حضور به چه معنا است ، آیا مقصود از حضور ، حضور علمی است یا حضور عینی ؟

مرحوم علّامه مجلسی در بیان روایت فرموده است : اگر »فاحضرونا« از باب إفعال باشد معنای روایت چنین است : یعنی بدانید که همه ما نزد شما حاضر هستیم به وسیله علمی که داریم . مقصود مرحوم علّامه مجلسی حضور علمی است .(144)

در روایتی حضرت امام رضا علیه السلام درباره حضرت خضر می فرمایند :

إنّه لیحضر حیث ما ذکر ، فمن ذکره منکم فلیسلّم علیه .(145)

او هر زمان که یاد شود حاضر می شود ، پس هر کس از شماها او را یاد کرد باید بر او سلام کند .

مرحوم آیه اللَّه مستنبط در این باره می نویسد : مقام حضرت خضر علیه السلام که تابع و رعیّت امام زمان ارواحنا فداه می باشد در این حدّ است ، پس مقام و عظمت حضرت بقیّه اللَّه صلوات اللَّه علیه که امام و پیشوای او است تا چه حدّ و پایه است ؟!(146)