مشکات الانوار صفحه 17

زهی پروردگار کریم که با غایت لطف و مدارا، مانند پدر مشفق و ادیب مهربان، برای تکمیل بندگان، گاهی به وعده حور و قصور و طعام و شراب تطمیع می‌نماید؛ و گاهی به وعید انواع زجر و عذاب، تهدید می‌فرماید.

پس کسی که از روی تنبّه و آگاهی و تفکّر، قرآن خواند و درهای گلستان های فیض نامتناهی یزدانی بر روی عقل او مفتوح گردیده باشد، و دیده دلش را نور ادراک معارف داده باشند؛ در هر صفحه‌ای از صفحات قرآن که نظر می‌فرماید، گلستانی از شقایق حقایق برایش مرتب ساخته‌اند؛ و چراغانی از الوان انوار معارف و هدایت برایش مهیا کرده‌اند، و محفلی مملو از دوستان و برگزیدگان خدا برای انس و الفت او نشانیده اند، و انواع نعمتهای روحانی و اصناف لذتهای عقلانی برایش حاضر ساخته‌اند، و قدح های مرد از ما از شراب طهورِ لطف و محبت برایش پر کرده‌اند [و]میزبانش خداوند مهربان است، و مصاحبانش پیغمبران و اوصیا و صدیقان؛ در چنین بزمی، اگر کسی از شادی نمیرد، وحشت چرا گیرد؟!

سوم

با طهارت بودن است در هنگام تلاوت

چنانچه از محمد بن الفضیل منقول است که به خدمت حضرت امام رضاعلیه السلام عرض نمود که: «من قرآن می‌خوانم و مرا بول می‌گیرد، بر میخیزم و بول و استنجا می‌کنم، بر می‌گردم و شروع به تلاوت می‌کنم. حضرت فرمود: مکن تا وضو نسازی.(66) واین شرط بر سبیل استحباب است.

بلکه ظاهر احادیث معتبر آن است که جنب و حایض را نیز تلاوت غیر سوره‌های سجده مستحب است، و بعضی زیاده از هفت آیه را مکروه دانسته‌اند، و زیاده از هفتاد آیه گفته‌اند که کراهتش بیشتر است؛ ولیکن احادیث صحیح دلالت دارد بر این که هر چقدر از قرآن که خواهد می‌تواند خواند، به غیر از سوره‌های سجده؛ و تلاوت سوره‌های سجده واجب، برایشان حرام است.

چهارم

استعاذ ه است

و خلافی نیست در این که در هر وقت که شروع به قرائت کند استعاذ ه مستّحب است، و در کیفیت آن میان قرّاء خلافی هست، و مشهور میان علمای شیعه یکی از دو صورت است:

اول: «اَعُوذُ باللّهِ مِنَ الشَیْطانِ الرَّجیمِ» و این میان سنی و شیعه مشهورتر است.