اعتکاف: معتکفان کوی دوست صفحه 58

معتکف با آن که در ظاهر به مسجد آمده، ولی در حقیقت به صاحبِ خانه روی آورده است. او به آستان خدا سرساییده و در بارگاهش مأوی گزیده تا به گوهر تقرّب و خداجویی دست یابد و زبان حالش این است که:

گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد یعنی که تو را می طلبم خانه به خانه

پس، از مراقبتهای مهّم اعتکاف خودداری از غفلت از یاد خدا و توجّه هر چه بیشتر به خداوند است.غفلت از یاد خدا ، اعتکاف را به عملی بی روح و پیکری بی جان تبدیل می کند.

بر اساس همین نگرش به اعتکاف است که فقیه بزرگی چون علّامه حلّی (قُدِّسَ سِرُّه)راشتغال به امور دنیوی را در اعتکاف روا نمی داند. و سَیِّد بن طاووس از عالمان عامل و از مفاخر شیعه و معروف به «سیّد المراقبین»، معتکفان را نسبت به حفظ جوهر و جان اعتکاف و اعمال صالح وقف کند و آنها را بر درگاه خداوند و اراده مقدّس او حبس نماید. معتکف باید فکر و جان و اعضای خود را با افسارهای مراقبه به خوبی مهار کند و از چیزهایی که روزه دار باید از آن بپرهیزد، کاملاً خودداری کند. بلکه دقّت و مراقبه معتکف باید به مراتب بیشتر از روزه دار باشد، زیرا او هم روزه دار است و هم معتکف، و هر معتکفی خود را مُلزم نموده است که با تمام وجود به خداوند متعال روی آورَد و رویگردانی و غفلت از حقّ را یکسره کنار نَهد.

بنابر این هرگاه معتکف، نور عقل و جانش را به غیر خدا مشغول کند، یا عضوی از اعضای بدنش را در کاری که طاعت پروردگار نیست به کار گیرد، به همان میزانی که غفلت یا کوتاهی نموده، از حقیقت و کمال اعتکاف خود کاسته است».

سیّد در جایی دیگر می فرماید:« معتکف نباید محلّ اعتکاف را ترک کند، مگر آن که ضرورتی پیش آید باشد، برفرض که چنین شد و از مسجد بیرون رفت، باید در طول رفت و آمد، اعضا و جوارحش را به خوبی حفظ کند و به پیمان اخلاص