آداب سفر حج صفحه 10

دسته اول گناهانی است که مستقیماً به خداوند ارتباط پیدا می‌کند، مثلًا نمازی را نخوانده، روزه‌ای نگرفته و ....

توبه این‌گونه گناهان آن است که انسان از نافرمانی خداوند پشیمان شود، سپس تصمیم بگیرد گذشته را جبران کند، نمازها و روزه‌ها را قضا نماید و از این‌پس نیز فرایض دینی را در موعد مقرر به‌جای آورد. آن‌گاه از خداوند طلب مغفرت و آمرزش کند.

دسته دوم گناهانی است که به مردم ارتباط پیدا می‌کند، همچون غیبت، افترا، سرقت، ظلم و ستم و ....

توبه این‌گونه گناهان، پس از پشیمانی و تصمیم به ترک گناه، آن است که در صورت امکان رضایت مردم را جلب و سپس از پیشگاه حق، طلب مغفرت نماید. اگر مالی از کسی به زور گرفته، آن را به صاحبش برگرداند و اگر صاحبش را نمی‌شناسد با اذن مرجع تقلید از سوی صاحب اصلی صدقه دهد، اگر غیبت دیگران را کرده از آن‌ها حلالیت بطلبد و پس از آن استغفار نماید.

زمنجلاب هوس گر برون نهی قدمی نزول در حرم کبریا توانی کرد

اگر ز هستی خود بگذری یقین می‌دان که عرش و فلک زیر پا توانی کرد

پشیمانی از گناه، آغازی برای جبران گناهان است و به‌قول صائب، شاعر نامدار:

ابر رحمت را کند اشک ندامت مایه‌دار آبروی عفو در شرمندگی پوشیده است

خداوند در قرآن کریم می‌فرماید:

وَ أَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَیْهِ یُمَتِّعْکُمْ مَتاعاً حَسَناً إِلی أَجَلٍ مُسَمًّی وَیُؤْتِ کُلَّ ذِی فَضْلٍ فَضْلَهُ .... (1) 1

از پروردگارتان آمرزش بخواهید، سپس به درگاه او توبه کنید [تا این‌که شما را با بهره‌مندی نیکویی تا زمانی معین بهره‌مند سازد و به هر شایسته نعمتی، از کرم خود عطا کند ...

3- اخلاص در نیت

اخلاص شرط اساسی در تمامی عبادات است، هرکس عبادتی را برای خودنمایی و ریا و یا دستیابی به امور مادی و دنیایی انجام دهد، از آن عمل هرگز بهره و نصیبی نخواهد برد.