آداب سفر حج صفحه 104

خصوص در سفر حج حفظ کند.

ابن عباس گوید:

گروهی از اهل یمن بدون تهیه زاد و توشه حج می‌گزاردند و می‌گفتند: بر خدا توکل می‌کنیم، خداوند این آیه را نازل کرد:

وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوی (1) 1

و برای خود توشه برگیرید که همانا بهترین توشه تقوا است. (2) 2

عکرمه و مجاهد و جز آنان نیز گفته‌اند:

گروهی از اعراب بدون همراه داشتن غذا و خوراکی لازم به حج آمدند و می‌گفتند: ما توکل کننده بر خدا هستیم و برخی نیز می‌گفتند: ما حج خانه خدا را انجام می‌دهیم و او غذا به ما ندهد؟

و با این تفکر، باری بر دوش دیگران بوده، غذای آنان را برخی از همسفرانشان تأمین می‌کردند، آن گاه خداوند آیه وَ تَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوی را نازل‌کرد و آنان را از این کار برحذر داشت. (3) 3

احمدبن حنبل پیشوای حنبلیان، درباره آنان که

1- - بقره: 197
2- - تفسیر طبری، ج 4، ص 166- درالمنثور، ج 1، ص 221
3- - تفسیر طبری، ج 4، ص 166؛ درالمنثور، ج 1، صص 220 و 221