- پیشگفتار 1
- 1- تعیین هدف 4
- آداب سفر حج 4
- 2-توبه و استغفار 7
- 3- اخلاص در نیت 10
- 4- زاد و توشه حلال 13
- 5- خداحافظی و حلالیتطلبی 17
- 6- آگاهی کامل 20
- 7- فراگیری احکام و مناسک حج 24
- 8- تأمین مخارج خانواده 27
- 9- انتخاب مدیر 30
- 10- انتخاب همراه 33
- 11- همراهان شایسته و همشأن 36
- 12- مشوّقان خوبیها 39
- 13- وصیت 40
- 14- غسل 43
- 15- صدقه 44
- 16- آغاز سفر با نماز 47
- 17- دعا هنگام خروج 48
- 18- همراه داشتن دارو 52
- 19- نیازمندیهای سفر 53
- 20- همراه داشتن خوراکی 55
- 21- همراه داشتن تربت حسینی 56
- 22- وظیفه دیگران نسبت به مسافر 57
- 23- مخفیکاری ممنوع 61
- 24- یادآوری نعمتهای خداوند 62
- 25- پرهیز از عجله و شتاب 65
- 26- حفظ دارایی و اثاثیه 67
- 27- پرداخت هزینهها 68
- 28- اخلاق حاجیان 69
- 29- مهرورزی به مردم 73
- 30- احترام به سال خوردگان 74
- 31- سلام کردن به همسفران 75
- 32- لبخند به همسفران 77
- 33- کمک به همسفران 78
- 34- ناسازگاری ممنوع 83
- 35- آزار نرساندن به همسفران 86
- 36- نادیده گرفتن لغزشها 87
- 37- بازگو نکردن خاطرات تلخ 89
- 38- جوانمردی در سفر 90
- 39- مدارا با بیماران 92
- 40- حل مشکلات همسفران 94
- 41- نامهنگاری 97
- 42- شناخت دوست 97
- 43- راههای تحکیم دوستی در سفر 99
- 44- عوامل گسستن دوستیها 102
- 45- چشم به مال دیگران نداشتن 103
- 46- پرهیز از سوء ظن 105
- 47- رازداری 106
- 48- مدارا با حیوانات 108
- 49- صبر در برابر مشکلات 110
- 50- مواعظ لقمان به مسافران 114
- 51- راهنمای گمشدگان 116
- 52- زینت تشیّع 117
- 53- ایجاد جاذبه 121
- 54- پوشش مناسب 124
- 55- عبادت عاشقانه 127
- 56- اغتنام فرصتها 130
- 57- توجه به اوقات نماز 135
- 58- نماز نیکو 141
- 59- شرکت در نماز جماعت 143
- 60- نظم در صفوف 148
- 61- رو به قبله نشستن 151
- 62- مراعات حال دیگران 152
- 63- پرهیز از اسراف 152
- 64- پرهیز از پرخوری و خواب زیاد 155
- 65- مسواک زدن 158
- 66- چند نکته بهداشتی 160
- 67- ادب لبّیک گفتن 162
- 68- آداب ورود به منطقه حرم و شهر مکه 164
- 69- آداب ورود به مسجد الحرام 166
- 70- ادب طواف 173
- 71- مزاحمت ممنوع 174
- 72- ادب سعی 175
- 73- نماز بسیار در مکه 178
- 74- انس با قرآن 180
- 75- نگاه داشتن حرمت کعبه 181
- 76- حفظ ارزشهای اخلاقی 181
- 77- طواف به نیابت از معصومین علیهم السلام 182
- 78- کوتاه کردن سفر 184
- 79- آداب خروج از مکّه 185
- 80- حج کامل 188
- 81- آداب زیارت 189
- 82- ادب بانوان در زیارت 192
- 83- رعایت وقار در زیارت 193
- 84- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 196
- 85- برکات حج 206
- 86- هدیه سفر 217
- 87- نشانه قبولی حج 219
- 88- دعا در بازگشت 222
- 89- آگاه کردن از زمان بازگشت 222
- 90- خوش آمد گویی به حاجیان 224
- 91- گوارایتان باد! 227
گاهی نیز به نیابت از مادرت فاطمه علیها السلام طواف میکردم.
امام جواد علیه السلام فرمود:
به نیابت از فاطمه علیها السلام زیاد طواف کن و این برترین کاری است که انجام میدهی، انشاء اللَّه. (1) 1
78- کوتاه کردن سفر
مستحب است حاجی پس از آن که مناسک حج خود را انجام داد، زودتر نزد خانواده خویش بازگردد، دلیل آن را امام صادق علیه السلام این گونه برشمردهاند:
إِذَا فَرَغْتَ مِنْ نُسُکِکَ فَارْجِعْ فَإِنَّهُ أَشْوَقُ لَکَ إِلَی الرُّجُوعِ. (2) 2
هرگاه از اعمال حج فارغ شدی، بازگرد که این عمل شوق تو را برای بازگشت بیشتر میکند.
اگر حاجی خود را با ماندن طولانی درمکه خسته کند و روحیه عبادت نداشته باشد، انگیزه آمدن مجدد در او کمرنگ میشود، لیکن پیش از انجام مناسک حج، مردم نشاط بیشتری دارند و اگر کمی هم بیشتر
1- - کافی، ج 4، ص 314
2- - الحج فی الکتاب و السنه، ص 267، ح 732