- پیشگفتار 1
- 1- تعیین هدف 4
- آداب سفر حج 4
- 2-توبه و استغفار 7
- 3- اخلاص در نیت 10
- 4- زاد و توشه حلال 13
- 5- خداحافظی و حلالیتطلبی 17
- 6- آگاهی کامل 20
- 7- فراگیری احکام و مناسک حج 24
- 8- تأمین مخارج خانواده 27
- 9- انتخاب مدیر 30
- 10- انتخاب همراه 33
- 11- همراهان شایسته و همشأن 36
- 12- مشوّقان خوبیها 39
- 13- وصیت 40
- 14- غسل 43
- 15- صدقه 44
- 16- آغاز سفر با نماز 47
- 17- دعا هنگام خروج 48
- 18- همراه داشتن دارو 52
- 19- نیازمندیهای سفر 53
- 20- همراه داشتن خوراکی 55
- 21- همراه داشتن تربت حسینی 56
- 22- وظیفه دیگران نسبت به مسافر 57
- 23- مخفیکاری ممنوع 61
- 24- یادآوری نعمتهای خداوند 62
- 25- پرهیز از عجله و شتاب 65
- 26- حفظ دارایی و اثاثیه 67
- 27- پرداخت هزینهها 68
- 28- اخلاق حاجیان 69
- 29- مهرورزی به مردم 73
- 30- احترام به سال خوردگان 74
- 31- سلام کردن به همسفران 75
- 32- لبخند به همسفران 77
- 33- کمک به همسفران 78
- 34- ناسازگاری ممنوع 83
- 35- آزار نرساندن به همسفران 86
- 36- نادیده گرفتن لغزشها 87
- 37- بازگو نکردن خاطرات تلخ 89
- 38- جوانمردی در سفر 90
- 39- مدارا با بیماران 92
- 40- حل مشکلات همسفران 94
- 41- نامهنگاری 97
- 42- شناخت دوست 97
- 43- راههای تحکیم دوستی در سفر 99
- 44- عوامل گسستن دوستیها 102
- 45- چشم به مال دیگران نداشتن 103
- 46- پرهیز از سوء ظن 105
- 47- رازداری 106
- 48- مدارا با حیوانات 108
- 49- صبر در برابر مشکلات 110
- 50- مواعظ لقمان به مسافران 114
- 51- راهنمای گمشدگان 116
- 52- زینت تشیّع 117
- 53- ایجاد جاذبه 121
- 54- پوشش مناسب 124
- 55- عبادت عاشقانه 127
- 56- اغتنام فرصتها 130
- 57- توجه به اوقات نماز 135
- 58- نماز نیکو 141
- 59- شرکت در نماز جماعت 143
- 60- نظم در صفوف 148
- 61- رو به قبله نشستن 151
- 62- مراعات حال دیگران 152
- 63- پرهیز از اسراف 152
- 64- پرهیز از پرخوری و خواب زیاد 155
- 65- مسواک زدن 158
- 66- چند نکته بهداشتی 160
- 67- ادب لبّیک گفتن 162
- 68- آداب ورود به منطقه حرم و شهر مکه 164
- 69- آداب ورود به مسجد الحرام 166
- 70- ادب طواف 173
- 71- مزاحمت ممنوع 174
- 72- ادب سعی 175
- 73- نماز بسیار در مکه 178
- 74- انس با قرآن 180
- 75- نگاه داشتن حرمت کعبه 181
- 76- حفظ ارزشهای اخلاقی 181
- 77- طواف به نیابت از معصومین علیهم السلام 182
- 78- کوتاه کردن سفر 184
- 79- آداب خروج از مکّه 185
- 80- حج کامل 188
- 81- آداب زیارت 189
- 82- ادب بانوان در زیارت 192
- 83- رعایت وقار در زیارت 193
- 84- زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله 196
- 85- برکات حج 206
- 86- هدیه سفر 217
- 87- نشانه قبولی حج 219
- 88- دعا در بازگشت 222
- 89- آگاه کردن از زمان بازگشت 222
- 90- خوش آمد گویی به حاجیان 224
- 91- گوارایتان باد! 227
خود دور نمیکرد. (1) 1
مرحوم مجلسی رحمه الله نیز در بحارالأنوار نقل میکند:
رسول خدا صلی الله علیه و آله هرگاه به مسافرت میرفت، شانه، مسواک و سرمهدان با خود برمیداشت. (2) 2
باتوجه به خصوصیات اخلاقیِ رسول خدا صلی الله علیه و آله میتوان از این احادیث بهخوبی دریافت که پیروان آن حضرت، باید در مسافرتها ابزار و وسایلی که آنان را در منظم و آراسته بودن و نیز نظم و ترتیب یاری میدهد، همراه بردارند و از نامنظم و آشفته بودن سر و صورت و وضعیت ظاهری خود اجتناب ورزند.
حماد بن عیسی از امام صادق علیه السلام نقل کرده که آن حضرت فرمود:
در وصیت لقمان به فرزندش این چنین آمده است:
ای پسرم، شمشیر و کفش و عمامه و ریسمان و مشک آب و نخ خیاطی و سوزن در سفر همراه داشته باش و داروی بیشتری همراه خود بردار تا هم خود و هم همراهانت از آن استفاده کنید و در هر کاری که نافرمانی خدا در آن نباشد با همسفرانت موافقت کن. (3) 3
مرحوم فیض نقل کرده است که بعضی از متوکلین و
1- - همان: 73
2- - بحارالانوار، ج 73، ص 235
3- - من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 185، ح 834