تاملی در معنای مناسک حج صفحه 134

زهی سعادت، که ورود به دنیا هم می‌تواند زمینه ورود به معنویت باشد. امّا اگر همچون من، نگران باشی که شیطان در کمینت و منتظرت نشسته است و تو، به ضعف خود در مقابله با شیطان و به دنباله‌روی از او آگاه باشی، خارج شدن از این حرم امن، آن هم به دست خودت و با اتمام طواف (و نمازِ پس از آن) برایت سخت دشوار است. بر سر می‌زنی و ضجّه‌کنان التماس می‌کنی: خدایا تمام شد؟ چه زود؟!

شربتی از لب لعلش نچشیدیم و برفت روی مه‌پیکر او سیر ندیدیم و برفت

گویی از صحبت ما نیک به تنگ آمده بود بار بربست و به گردش نرسیدیم و برفت

شد چمان در چمن حُسن و لطافت لیکن در گلستان وصالش نچمیدیم و برفت

همچو حافظ همه‌شب ناله و زاری کردیم کای دریغا به وداعش نرسیدیم و برفت

اصلًا معلوم نیست چرا همه (یا بسیاری از حج‌کنندگان و عمره‌گزاران) بر تسریع در اتمام اعمال و مناسک و برون آمدن از احرام حریص‌اند؟ حتّی وقتی که به برخی از «بیماران» و «ناتوانان» و «از پاافتادگانشان» توصیه می‌شود که اندکی تأمّل کنند و مثلًا فردا (و در هوای خنک‌تر و در شرایط بهتر) به انجام مناسک بپردازند، ناخشنود می‌شوند. خلاصه این که برای حدّ اکثر بهره‌گیری از زمانِ محدودی که در اختیار انسان است، اوّلًا باید دعا کرد و از حضرت احدیّت مسألت