تاملی در معنای مناسک حج صفحه 145

در محدوده «احد» و «خندق» قرار می‌گیری، اندکی تفکّر، عرق شرم و خجالت و دِیْن بر پیشانی انسان می‌نشاند. شرمندگی در مقابل انسانهایی از صدر اسلام و احساس دِیْن نسبت به همه یاران رسول خدا 9. کسانی که غم غربت و رنج هجرت و فشار محاصره و مزه شهادت و درد جراحت شمشیر را تحمّل کردند و از یاری دین خدا و پیامبر عزیزش دست برنداشتند. آنان که با جان و مال از دین خدا و پیامبرش حمایت کردند و خود را سپر بلای او قرار دادند. آنان که دست از جان شستند و برای سلامت پیامبر و شهادت خویش صادقانه دعا کردند. آنان که چنان برای شهادت تعجیل کردند، که به ناچار ملائکه غسلشان دادند و غسیل‌الملائکه لقب گرفتند. به یاد آوردن روز خندق، روز احزاب، روزی که همه کفر در مقابل همه اسلام قرار گرفت، روزی که حمزه سیدالشهدا و جمعی از یاران پیامبر به شهادت رسیدند و مثله شدند، روزی که مسلمانان با شکم گرسنه در زمین سنگی خندق حفر می‌کردند، روزی که دندان مبارک پیامبر را شکستند، روزی که پیامبر دعوت حق را لبیّک گفت، روز ثقیفه، روز شهادت صدیقه کبری 3، روز شهادت ابامحمد 7، روز هجرت حسین 7، روزهای شهادت سجّاد و باقر و صادق، روز هجرت کاظم و رضا و جواد، روزهای حرّه و همه روزهای دیگر که با یادآوری آن، انسان نعمت هدایت را نتیجه مجاهدتهای آنان می‌داند.

امّا، با همه این غمها، وقتی به یاد می‌آوری که هیچکس نتوانست در سلام کردن بر محمد پیشی بگیرد، آنگاه که وارد مدینه می‌شوی، به گوش دل و با شرمندگی «خوشامد» او را به میهمان و زایر خویش