- مقدمه معاونت آموزش و تحقیقات 1
- پیشگفتار 3
- مقدّمه چاپ اول 13
- اشاره 15
- اهمیّت حج 15
- حج در روایات 16
- حج، بندگی خدا است 18
- حج، یک بسیج توحیدی است 18
- حج، ایثار و فداکاری است 19
- حج وسیله آزمایش است 20
- حج، زنده کردن آثار رسول خداست 21
- حج، تقویت و اصلاح ایمان است 23
- حج، آرامبخش است 23
- جاذبه کعبه 23
- حج، فرار از گناهان 25
- حج، میعاد و بیعت با امام است 25
- حج، وسیله استواری مسلمانان است 26
- مکه، خانه امن است 28
- پیامگیری و پیامرسانی 29
- اعلام برائت از کفار و دشمنان اسلام 30
- حج، بیمه کردن انسان از فقر است 31
- حج، محرّک چرخ اقتصاد است 32
- حج، مرکز تبلیغات است 33
- تلاش برای حج 34
- حج، جهاد ضعفا است 38
- قصد قربت 41
- تهیه مال حلال 45
- در آستانه حج 45
- حلالیّت خواستن 46
- سفر و فواید آن 47
- گوشهای از اخلاق و آداب سفر 49
- نکاتی دیگر در باره مسافرت 50
- هماهنگی با مسافران 51
- مخارج سفر حج 53
- کم کم حرکت میکنیم 54
- خدمت به خانواده حجاج 54
- وقتی از خانه خارج میشویم ... 55
- اعمال حج 59
- میقات 59
- در میقات چه کنیم؟ 60
- حرم و مکه 63
- مسجدالحرام 65
- طواف 67
- چند نکته لطیف در طواف 70
- نماز طواف 72
- یک نکته بسیار مهم 73
- مسأله امامت و حج 73
- سعی صفا و مروه 77
- تقصیر 80
- ایام فراغت در حج 80
- بهترین کار در ایام حج 83
- نحوه برخورد 92
- اعمال حج شروع میشود 96
- به سوی عرفات میرویم 99
- روز عرفه 102
- عرفه و امام حسین (علیهالسّلام) 104
- حسین (علیهالسّلام) و عرفه 105
- مشعر 107
- حرم در حرم 114
- مِنی 116
- رَمْی جَمْرَه 117
- قربانی 124
- سیر کردن گرسنگان 133
- نگاهی به گرسنهها 134
- منی، سرزمین آزمایش است 139
- آزمایش 140
- حلق و تقصیر در منی 142
- بیتوته در منی 143
- خروج از منی 145
- طواف 147
- نماز طواف 148
- اشاره 149
- قبرستان ابوطالب 149
- خدیجه (علیها السلام) 149
- پیمان خدیجه 152
- فوت خدیجه 152
- ابوطالب (علیهالسلام) 153
- حمایت «مکتبی» نه «عاطفی» 154
- ابوطالب (علیه السّلام)، مؤمن قریش 155
- از مکه بیرون میرویم 162
- سفارشی از امام صادق (علیه السّلام) 164
- اشاره 166
- به سوی مدینه 166
- به سوی مدینه 169
- اشاره 171
- زیارت پیامبر اکرم (صلّی اللَّه علیه و آله) 171
- عذرخواهی از رسول اللَّه (صلّی اللَّه علیه و آله) 177
- فکر و تأمل در کنار مسجد 182
- ناله از وضع مسجد 184
- معنای شرک 188
- اشاره 188
- شاهد از تاریخ و سیره 191
- توسل و تبرک و استشفاء 191
- کدام برخورد بهتر است؟ 204
- اشاره 207
- قبرستان بقیع 207
- زیارت حضرت زهرا (سلاماللَّه علیها) 226
- بیت الاحزان 230
- قبور بزرگان دیگر 230
- اشاره 230
- اشاره 237
- شهدای احد 237
- حضرت حمزه سیدالشهدا 241
- نام شهدای احد 246
- یک درس مهم 248
- شرط امدادهای غیبی در جبههها 251
- گنجینههای ویران 252
- لزوم هدایا 255
- اشاره 255
- بازگشت به وطن و خرید سوغات 256
- تشکر و عذرخواهی 260
- خدمتگزاران 261
- استقبال از حجاج 262
- ولیمه 262
- تذکرات بهداشتی در حج 264
- چند نکته مهم 264
- تذکرات اخلاقی 265
- پایان نامه 266
اخروی کم بهره باشد مغبون است». و در جای دیگر امام صادق (علیهالسّلام) میفرماید: «مَنِاسْتَوی یَوْماهُ فَهُوَ مَغْبُونٌ» (1)
«کسی که دو روزش یکسان باشد مغبون و ضرر کرده است».
بنابراین، سزاوار است حجاج خانه خدا به جای اینکه در نرخ اجناس و امثال آن از یکدیگر جستجو و در مقام مقایسه و رقابت و سبقت برآیند در استفاده از اوقات و پرداختن به عبادات در میدان مسابقه شرکت نمایند.
تشکر و عذرخواهی
مسافرت با تمام خوبیهایش، مشکلاتی را نیز به همراه دارد، تا آنجا که در حدیث میخوانیم: رسول خدا (صلّی اللَّه علیه و آله) فرمود:
«السَّفَرُ قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذابِ» (2)
«مسافرت گوشهای از عذاب است»، بخصوص سفر طولانی مثل حج که حاجی با افراد مختلف و سلیقههای گوناگون سروکار دارد و با توقعات نابجا، شلوغی و گرمی هوا در بیابان عرفه و منی، گم شدن، تشنگی و دهها مسأله دیگر روبروست. بالأخره افرادی را میرنجاند که اگر در پایان سفر عذرخواهی نشود، این گلایهها بصورت کینه و بعد از مراجعت در بازگو کردنها به صورت غیبت و خدای ناکرده، گاهی همراه با مبالغهها؛ بصورت تهمت و در نهایت سر از حبط و نابود شدن اعمال درمیآورد.
1- وسائل جلد 11 صفحه 376.
2- سفینة البحار سفر.