- مقدمه معاونت آموزش و تحقیقات 1
- پیشگفتار 3
- مقدّمه چاپ اول 13
- اهمیّت حج 15
- حج در روایات 16
- حج، یک بسیج توحیدی است 18
- حج، بندگی خدا است 18
- حج وسیله آزمایش است 19
- حج، ایثار و فداکاری است 19
- حج، زنده کردن آثار رسول خداست 20
- جاذبه کعبه 21
- حج، تقویت و اصلاح ایمان است 21
- حج، آرامبخش است 21
- حج، فرار از گناهان 23
- حج، میعاد و بیعت با امام است 23
- حج، وسیله استواری مسلمانان است 24
- مکه، خانه امن است 26
- پیامگیری و پیامرسانی 27
- اعلام برائت از کفار و دشمنان اسلام 28
- حج، بیمه کردن انسان از فقر است 29
- حج، محرّک چرخ اقتصاد است 30
- حج، مرکز تبلیغات است 31
- تلاش برای حج 32
- حج، جهاد ضعفا است 36
- قصد قربت 39
- در آستانه حج 43
- حلالیّت خواستن 44
- سفر و فواید آن 45
- گوشهای از اخلاق و آداب سفر 46
- نکاتی دیگر در باره مسافرت 47
- هماهنگی با مسافران 48
- مخارج سفر حج 50
- کم کم حرکت میکنیم 51
- خدمت به خانواده حجاج 51
- وقتی از خانه خارج میشویم ... 52
- اعمال حج 55
- در میقات چه کنیم؟ 56
- حرم و مکه 59
- مسجدالحرام 61
- طواف 63
- چند نکته لطیف در طواف 66
- نماز طواف 67
- مسأله امامت و حج 68
- یک نکته بسیار مهم 68
- سعی صفا و مروه 72
- تقصیر 75
- ایام فراغت در حج 75
- بهترین کار در ایام حج 78
- نحوه برخورد 87
- اعمال حج شروع میشود 91
- به سوی عرفات میرویم 94
- روز عرفه 97
- عرفه و امام حسین (علیهالسّلام) 99
- حسین (علیهالسّلام) و عرفه 100
- مشعر 102
- حرم در حرم 109
- مِنی 111
- رَمْی جَمْرَه 112
- قربانی 118
- سیر کردن گرسنگان 127
- نگاهی به گرسنهها 128
- منی، سرزمین آزمایش است 133
- آزمایش 134
- حلق و تقصیر در منی 136
- بیتوته در منی 137
- خروج از منی 139
- طواف 140
- قبرستان ابوطالب 141
- نماز طواف 141
- خدیجه (علیها السلام) 141
- فوت خدیجه 144
- پیمان خدیجه 144
- ابوطالب (علیهالسلام) 145
- حمایت «مکتبی» نه «عاطفی» 146
- ابوطالب (علیه السّلام)، مؤمن قریش 147
- از مکه بیرون میرویم 154
- سفارشی از امام صادق (علیه السّلام) 156
- به سوی مدینه 158
- به سوی مدینه 161
- زیارت پیامبر اکرم (صلّی اللَّه علیه و آله) 163
- اشاره 163
- 2- تایید عملی 165
- 1- زیارت، قدردانی از زحمات است 165
- 4- هشدار به ستمگران 166
- 3- شکوفا شدن خصلت مظلوم یابی 166
- 6- تقرّب به اولیای خدا 167
- 7- زیارت اولیای خدا؛ یعنی، ارزیابی 167
- 5- مرکز شناسایی همفکران 167
- عذرخواهی از رسول اللَّه (صلّی اللَّه علیه و آله) 168
- فکر و تأمل در کنار مسجد 173
- ناله از وضع مسجد 174
- معنای شرک 178
- شاهد از تاریخ و سیره 181
- توسل و تبرک و استشفاء 181
- کدام برخورد بهتر است؟ 194
- قبرستان بقیع 197
- زیارت حضرت زهرا (سلاماللَّه علیها) 216
- بیت الاحزان 220
- اشاره 220
- 2- فاطمه بنت اسد، 220
- قبور بزرگان دیگر 220
- 1- عثمان بن مظعون، 220
- 4- حلیمه سعدیه، 221
- 3- سعد بن معاذ، 221
- 5- عباس، عموی پیامبر اکرم (صلّی اللَّه علیه و آله) 222
- 6- ابراهیم، 223
- 9- نافع (بزرگ قرّاء) و ابوسعید خدری 224
- 11- قبور عاتکه و صفیه، 224
- 10- قبر عبداللَّه بن جعفر طیار «3»، 224
- 7- قبر سه دختر رسول گرامی (صلّی اللَّه علیه و آله) 224
- 8- قبر چند تن از شهدای احد 224
- شهدای احد 225
- حضرت حمزه سیدالشهدا 229
- نام شهدای احد 234
- یک درس مهم 236
- شرط امدادهای غیبی در جبههها 239
- گنجینههای ویران 240
- لزوم هدایا 243
- بازگشت به وطن و خرید سوغات 244
- تشکر و عذرخواهی 248
- خدمتگزاران 249
- ولیمه 249
- استقبال از حجاج 249
- چند نکته مهم 250
- تذکرات اخلاقی 251
- پایان نامه 252
ابراهیم (علیهالسّلام) را سنگ بزنیم تا برای سنگ زدن به شیطانهای زمانِ خود آماده شویم. اول، گوسفند خود را به قربانگاه ببریم تا شاید به قربان شدن خود در راه رضای او، کمی نزدیک شویم، چه زیباست که انسان در شب مشعر، همراه با مناجات و دعا در این افکار نیز باشد.
شب عید قربان است، شبی است که فردای آن باید تلاشها داشته باشد، در حرم الهی هستی، بنشین و کمی در تاریخ و حالات حرم خدا که در وجودت قرار داده (قلب) فکر کن، این روح و قلب پاک را به همه گناهان آلوده کردی.
آیا در این دل، یقین است یا شک؟ علاقه و مهر و صفا است یا حسادت و کینه و عداوت؟
آیا در قلب تو ایمان است یا مرض؟ آیا دل تو بیشتر به حق تمایل دارد یا به باطل؟
خداوند برای ورود تو، به حضرت ابراهیم و اسماعیل (علیهماالسّلام)، خطاب کرد که حرم و خانه مرا از آلودگیها پاک نمایید (طَهِّرا بَیْتِیَ لِلطّائِفینَ)، آیا تو، برای ورود به حرم خدا، دل خود را پاک کردهای؟ آیا از کسانی که در حقشان ظلم کردهای و به مال و جان و آبروی آنان لطمه زدهای، عذرخواهی نمودهای؟
آری، شب مشعر، شب شعور است، در حرم خدا هستی، باید کمی هم در حرم خدا دقت نمایی، مگر امام صادق (علیهالسّلام) نفرمود:
«الْقَلْبُ حَرَمُ اللّهِ فَلا تُسْکِنُوا حَرَمَ اللّهِ غَیْرَاللّهِ»، دل، حرم خدا است، در این حرم، غیر او را راه ندهید، ولی ما جز خدا، همه را راه دادهایم. خزینهدار خائنی بودیم، امانتداری را مراعات نکردیم، و الآن، برای نجات و انجام وظیفه خود، به حرم خدا، پناهنده شدهایم تا از کوتاهیهایی که در طول عمر، نسبت به حرم دل کردهایم، شرمنده شویم و به فکر چاره افتیم.
مِنی
صبح روز عید قربان، همین که آفتاب طلوع کرد، همه مردم از سرزمین مشعر، به سوی مِنی میروند. «مِنی بر وزن «رِضا» کنار مکه است، در کتب لغت برای ریشه این کلمه، معانی گوناگونی آمده است، از جمله: «آزمایش کردن»، «تقدیر و اندازه گرفتن»، «خون ریختن»، و چون در این سرزمین، هم آزمایش مردم و هم قربانی و خون ریختن، مقدر و برنامهریزی شده است، مِنی میگویند «1».
ممکن است، نام این مکان «مُنی بر وزن «خُدا» باشد که جمع مُنیه، به معنای آرزوها است، امام صادق (علیهالسّلام) میفرماید: چون جبرئیل در این سرزمین به حضرت ابراهیم (علیهالسّلام) گفت: تَمَنِّ آرزوی خود را بیان کن، نامش مُنی شد «2».
حاجی، دیروز که در عرفات بود، کتاب دعا در دست گرفته، مناجات میکرد و اشک میریخت، ولی امروز، باید سنگ پرتاب کند و خون بریزد. آفرین بر مکتبی که یک روز به پیروان خود دستور دعا، و روز دیگر فرمان خون ریختن میدهد، دیروز کتاب دعا و امروز کارد و چاقو، دیروز آرامش و اشک، امروز هجوم و خشونت.
در اعمال حج، دو راهمپیایی با شکوه میلیونی از تمام مسلمانان جهان به چشم میخورد که ایکاش این حرکت همراه با برنامه و شعاری دشمنشکن میبود.