حج (با تجدید نظر) صفحه 46

هجرت و عبرت است «1».

در حدیث می‌خوانیم: «سافِرُوا تَصِحُّوا سافِرُوا تَغْنَمُوا». «2»

«مسافرت کنید تا سالم باشید و مسافرت کنید تا به درآمد برسید».

اسلام در باره سفرهای جهت‌دار و رشد آوری که وجدان‌ها را بیدار و عقل را شکوفا می‌کند، سفارشاتی دارد که نمونه‌های آن را در آیات مکرر «سیرُوا فِی الْارْضِ» «3»

قرآن می‌یابیم.

در سفر، تعلیم و تعلم و کسب تجربه و آشنائی با عادات و رسوم و فرهنگهای دیگر و تفکر و چاره‌اندیشی‌های امت در پیشگیری حوادث و داد و ستد و سود بردن و سود رساندن و رفع اندوه و خستگی و رسیدن به یک سری پاداشهای الهی و رشد و تکامل معنوی و ... نهفته است. برای مسافر تسهیلاتی چون: «نصف شدن نماز»، «خوردن روزه» و «استجابت دعا» در نظر گرفته شده است «4». البته باید در انتخاب سفر دقت شود که از مسافرت ضرری بر دین و نماز وارد نشود.

امیرالمؤمنین (علیه‌السّلام) فرمود: «لا یَخْرُجُ الرَّجُلُ فی سَفَرٍ یَخَافُ مِنْهُ عَلی دینِهِ وَ صَلوتِهِ» «5».

«انسان به سفری که از آن بر دین و نمازش می‌ترسد، نرود».

گوشه‌ای از اخلاق و آداب سفر

تنها و بدون همراه سفر کردن، مورد لعنت پیامبر (صلّی اللَّه علیه و آله) قرار گرفته است «1». باید قبل از آغاز سفر رفیق پیدا کرده «2» با همسفران خود، همفکری و همکاری کند و از خود مخالفتی نشان ندهد مگر در مورد گناه «3»، و بسیار بجاست که افراد خوش اخلاق را پیدا کند تا در طول راه مسأله‌ای پیش نیاید «4»، و باید بدانیم در میان دو همسفر، هر کس ملایمتر و رفیق‌تر است، اجر بیشتری دارد «5» و کسی که از همسفرهای کوچک و بزرگ و خوبان و بدان ناراحتی‌ها را دید و تحمل کرد و نگذاشت کار به گفتگوهای تند منجر، خداوند متعال در قیامت به او، بر فرشتگاه مباهات می‌کند «6». در سفارشات پیشوایان معصوم، آمده است که مسافر هنگام خروج از منزل، دو رکعت نماز بخواند سپس خود و اهل و فرزند و مال و عافیت و دنیا و آخرت خود را به خدا بسپارد.

پیامبر اکرم (صلّی اللَّه علیه وآله) فرمود: هر که چنین کند، خداوند حاجت او را خواهد داد «7».

در باره انتخاب منزل در سفر، لقمان به فرزندش می‌فرماید: