حج (با تجدید نظر) صفحه 93

خداوند که مربی جسم و روح انسان‌هاست در تربیت خود، گاهی انسان را نزدیک خانه خود جای می‌دهد و گاهی دستور می‌دهد که باید دور شوی، البته باید بدانیم آنجا هم که ما را به حساب ظاهر دور می‌کند و نعمتی را از ما می‌گیرد برای آن است که به ما شناخت بیشتری بدهد، وگرنه، هرگز ما را رها نمی‌کند بلکه دوباره برمی‌گرداند. آری، گرفتن‌ها و دادن‌ها، نزدیک کردن‌ها و دور کردن‌ها و تمام فراز و نشیب‌ها همه زیر نظر او و برای رشد و تکامل ماست.

در اعمال عمره، انسان آشنا نیست ولی در اعمال حج انسان در اثر توقف‌ها و تکرارها آشنا می‌شود.

حضرت علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: «یا کُمیلُ ما من حرکة إلّا و انت مُحتاجٌ فیها الی معرفة» «1»، «ای کمیل، در هر حرکت نیاز به شناخت و معرفت است».

قرآن می‌فرماید: «لاتَقُرَبُوا الصَّلوةَ وَانتم سُکاری حَتّی تَعلَمُوا ما تَقُولُونَ» «2»، در حال مستی مشغول نماز نشوید و صبر کنید تا نمازتان آگاهانه و هوشیارانه باشد.

آری، در این اعمال انسان، دیگر چشم و گوس بسته نیست، بلکه از کسانی است که قرآن درباره آن‌ها می‌فرماید: «والَّذین اذا ذُکِّرُوا بِآیاتِ رَبّهم لَم یَخِرُّوا عَلَیها صُمّاً و عُمیاناً» «3».

در حج و عمره، تکرار لباس احرام و لبیک گفتن و طواف نماز و