- زیبایی حج 1
- مقدمه 1
- 1 نیّت خالص 3
- اشاره 3
- نیّت چیست؟ 5
- نیّتهای ناسالم 7
- نیّت سالم 9
- ارزش واقعی حج 11
- معیار ارزش و بیارزشی 12
- اشاره 16
- 2 به کجا میرویم؟ 16
- معبد پیامبران و امامان علیهم السلام 19
- سراسر قداست و شرافت 23
- 3 با کاروان نور 27
- اشاره 27
- آزمون و زمینه سازی 31
- مراقبت سخت 33
- اشاره 40
- 4 احرام در میقات 40
- 1- عرفان احرام 46
- 2- لبّیک صحیح 47
- اشاره 47
- تلبیه و احرام انبیاء علیهم السلام 49
- اشاره 51
- 5 در طواف یار 51
- فرمان سکوت و آرامش 54
- ورود به مسجدالحرام 55
- نگاه به کعبه 57
- طواف کعبه 60
- اشاره 60
- 1- طواف قبل از اسلام 61
- 2- هفت دور طواف 62
- 3- طواف دل 65
- اشاره 68
- 6 این چنین باید بود 68
- اشاره 72
- در برابر عظمت خدا 72
- 1- راز و نیاز امام حسن علیه السلام 74
- 2- گریه امام سجّاد علیه السلام 75
- 3- اشک امام باقر علیه السلام 76
- 4- نیایش امام جواد علیه السلام 77
- 7 اماکن مقدّس مسجدالحرام 81
- اشاره 81
- در کنار کعبه 85
- اشاره 87
- ارکان کعبه 87
- اشاره 88
- 1- رکن حجرالأسود 88
- نصب حجرالاسود 89
- استلام حجرالاسود 90
- دست بیعت 92
- 2- ارکان چهارگانه 94
- 3- رکن یَمانی 96
- 4- مُستجار 98
- 5- مُلتَزَم 98
- 6- حَطیم 100
- 7- حِجر اسماعیل علیه السلام 102
- 8- ناودان رحمت 105
- 9- مقام ابراهیم علیه السلام 107
- 10- بین رکن و مقام 110
- 11- پیراهن کعبه 111
- 12- جرعه زَمْزَم 112
- اشاره 114
- 8 سعی صفا و مَروه 114
- دو کوه صفا و مَروه 116
- وجوب سعی 118
- بر کوه صفا 120
- فلسفه سعی 123
- هَروَله 126
- تواضع و تربیت 128
- تقصیر 130
- اشاره 133
- 9 عرفات 133
- یَوم تَرویه 135
- صحرای عرفات 137
- وقوف در عرفات 140
- اعمال عرفه 143
- فقط خدا 147
- بزرگترین گناه! 148
- هدفهای بزرگ 150
- همنوا با حسین علیه السلام 153
- اشاره 156
- 10 مشعرالحرام 156
- پیامرسانی امام صادق علیه السلام 160
- حرکت کنیم 162
- با نوای کاروان 164
- وظایف مشعرالحرام 166
- احیا و شبزندهداری 169
- 11 مِنا 171
- اشاره 171
- چرا «منا» نامیده شده؟ 176
- فضیلت مِنا 178
- اعمال «منا» 179
- اشاره 179
- 1- رمی جمره عَقَبه 181
- اشاره 183
- 2- قربانی 183
- فلسفه رمی و قربانی 186
- 3- حلق یا تقصیر 190
- اشاره 193
- 4- بیتوته در «منا» 193
- سخنرانی پیامبر صلی الله علیه و آله در منا 196
- 5- رمی جمرات 197
- اشاره 200
- 12 بازگشت به مکّه 200
- بهداشت تن و روان 203
- تحوّل اخلاقی 206
- اعمال پنجگانه 210
- اشاره 213
- 13 آموزههای حج 213
- الف: ارزش حج 216
- ب: نیّت پاک 217
- اشاره 219
- ج: مال پاک 219
- 1- دعای مستجاب 221
- 2- امنیت عمومی 222
- 3- عرفان و معناگرایی 225
- 4- مساوات و برادری 227
- 5- حقوق انسانی 229
- الف: حقوق خانوادگی 229
- اشاره 229
- ب: حقّ اقتصادی 230
- ج: حقوق اجتماعی 231
- د: حقوق سیاسی 232
- 14 منافع و آثار حج 236
- اشاره 236
- 1- آمرزش و گناهسوزی 238
- 2- سلامتی و طول عمر 241
- 3- به میهمانی خدا 242
- 4- در پناه و ضِمان خداوند 244
- 5- مصونیّت مال و بستگان 245
- 6- افزایش مال و ثروت 246
- 7- اصلاح ایمان 247
- 8- خیر دنیا و آخرت 248
- 9- برطرف شدن فقر و جلوگیری از مرگ بد 249
- 10- نورانیّت حج 250
- 11- نشانه قبولی حج 252
- اشاره 253
- 15 فلسفه حج 253
- 1- آزمایش الهی 256
- 2- شناخت عمومی 257
- 3- منافع عمومی 262
- 4- وحدت جبهه توحید 264
- 5- قیام برای مردم 269
- 6- رعایت احکام 271
- 7- بیعت با امام علیه السلام 273
- منابع عمده کتاب 276
- مهمترین اجتماع بزرگ 276
صفا و مروه را انجام دهد، در حالی که بتها نیز بر آن دو کوه، نصب شده است. (1)
بنابراین، تعبیر آیه (مانعی ندارد یا گناه نیست) با توجّه به این واقعه است و درباره وجوب «سعی صفا و مروه» و احکام آن، روایات فراوانی وارد شده، که تعدادی از آنها را میآوریم.
بر کوه صفا
باید مسجدالحرام را برای مدّتی ترک گفت و به سوی «سعی» با عشق و امید و متانت و آرامش حرکت نمود.
عبدالحمید ازْدی از امام صادق علیه السلام نقل میکند که آن حضرت فرمود:
از دری که روبهروی حجرالاسود قرار دارد خارج شوید و بر کوه صفا قرار گیرید. (2)
همچنین، آن حضرت فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و آله وقتی طواف و نماز طواف را انجام داد فرمود: دنباله اعمال را از همانجا که خداوند متعال فرموده شروع کنید، خداوند فرموده: إنَّ الصَّفا والمَروَةَ مِن شَعائِرِ اللَّهِ ... به یقین، صفا و مروه از شعایر خدا (و اطاعت و عبادت) است.
سپس امام صادق علیه السلام فرمود: تو نیز از همان دری که روبهروی حجرالاسود قرار دارد و رسول خدا صلی الله علیه و آله خارج شد، خارج شو تا فاصله در و محوطه بیابانی را که (در آن روز بوده) پشت سر گذاری و به صفا برسی،
1- 1. کافی، ج 4، ص 435، تهذیب الاحکام، ج 5، ص 172، وسائل الشیعه، ج 9، ص 511، تفسیر علی بن ابراهیم قمی، ص 54، بحارالانوار، ج 96، ص 235.
2- 2. کافی، ج 4، ص 432، من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 318، تهذیب الاحکام، ج 5، ص 167، وسائل الشیعه، ج 9، ص 516.