حج از میقات تا میعاد صفحه 193

امام حسن و امام حسین علیهما السلام پیوسته دستور می‌دادند که موهای تراشیده شده آنان را در «منا» زیر خاک دفن کنند، تا حدّاقل بخشی از زباله، کاسته شود و محیط زیست آلوده نگردد.

4- بیتوته در «منا»

اشاره

بیتوته، شب‌زنده‌داری، بیدار بودن شب، که اصولًا تا نیمه شب حساب می‌شود، نخوابیدن، و بالاخره ماندن در جایی و یا نشستن و محل را ترک نگفتن، تکلیف چهارم «منا» است.

روزهای یازدهم و دوازدهم و سیزدهم ذی‌حجّه، ایّام تشریق نامیده شده، وقتی از امام صادق علیه السلام تفسیر آیه: وَاذْکُرُوا اللَّهَ فی أیّامٍ مَعْدوداتٍ ... (1)

یعنی در روزهای شمرده شده ذکر خدا داشته باشید، سؤال می‌شود، آن حضرت می‌فرماید: منظور از «ذکر» تکبیر گفتن بعدازظهر روز عید تا وقت نماز صبح روز سوّم است ... (2)

امّا، چرا این سه روز «ایّام تشریق» نامیده شده، امام صادق علیه السلام درباره فلسفه این نام‌گزاری فرموده است: لِأَنَّ النَّاسَ یُشَرّقُونَ فِیها قَدِیدَ الْأضاحِی، أَیْ یَنْتَشِرُونَهُ للشَّمْسِ لِیَجِفَّ ...

بدین جهت، این سه روز «ایّام تشریق» نامیده شده، که افراد گوشت‌های باقی‌مانده قربانی‌ها را که ذخیره کرده‌اند، (روی سنگ‌ها و کوه‌ها) پخش و پهن می‌کنند تا خشک شود و بعد از آن استفاده کنند.