حج برنامه تکامل صفحه 109

أُعْطِیَ شَیْئاً مِنَ الْحُلْوِ وَ الْحامِضِ اغْتَرَّ بِهِ. (1) 1

ای احمد صلی الله علیه و آله، بر حذر باش از این‌که همچون کودک باشی، که چون سبز و زردی ببیند و ترش و شیرینی داده شود، فریفته آن گردد.

این خطاب، به مقام بسیار شامخ و رفیع رسول‌اللَّه صلی الله علیه و آله متوجه شده است تا عالم انسانیت، پی به موقعیت بسیار خطیر و عظیم خود ببرد و سرمایه عزیز عمر را با بطالت و غفلت تباه نسازد.

آری، این انسان، تا زمانی که خود را در میان امتعه و اشیای پرتجمّل دنیا می‌بیند، که خانه‌های پرنقش‌ونگار، فرش‌های عالی، پرده‌های الوان، غذاهای رنگارنگ، آهنگ سود و زیان کسب و کار و تجارت و بالاخره دلربایی‌های اهل و عیال و خویشان و دوستان، گرداگرد او را گرفته و مشغولش ساخته‌اند. تا چنین است، نمی‌تواند به این سادگی با خدا خلوت کند و با آنمحبوب اصلی راز و نیازی به میان آورد؛ مجلس معارفه‌ای بین خود و خدا تشکیل دهد و بر درجه عرفان و محبّتش نسبت به خدا بیفزاید و بالنّتیجه کمال حقیقی و سعادت انسانی خود را به دست آورد.

و لذا خداوند رحیم منّان، به منظور نجات دادن انسان از گرداب هولناکحُبّ دنیا و رهانیدن او از لجنزار پرعفونت شهوات و پیروی از هوای نفس، به قید وجوب و الزام، او را از زندگی مألوف و خانه و کاشانه‌اش بیرون می‌آورد و از تمام تجمّلات دنیایی، حتی لباس تن و کفش و کلاهش، جدا می‌سازد و در سرزمینی دورافتاده از تمام ظواهر فریبنده مادّی، متوقّفش می‌کند که آنجا، نه کاخ و قصری می‌بیند و نه پرده و فرشی. نه لباس شیکی دارد و نه آرایش چهره‌ای؛ جز یک خیمه ساده و بی‌آلایش و خاک و سنگ بیابان خشک حجاز چیزی نمی‌بیند. از همه جا و از همه کس منقطع گشته و خیمه در دامنجبل‌الرّحمه ودار الضّیافه حضرت حق زده و آن‌جا به خاک نشسته است.

دگر، با کسی حسابی ندارد جز خدا؛ دگر در عالم، پناه و آشنایی ندارد جز خدا، مانند میّتی که از همه چیز زندگی جدا شده و با یک کفن، به رحمت خدا پیوسته است.