حج برنامه تکامل صفحه 123

در هر حال و به هر زبان که او را بخوانیم، از ما می‌پذیرد. تکلیف سخت و دشواری بر ما نفرموده است.

مخصوصاً که امروز روز عرفه است. جز گدایی کردن و سؤال و درخواست از او کار دیگری از ما نخواسته است.

حال، اگراهل عمل نیستیم، در گدایی کردن باید جدّی باشیم و کوتاهی نکنیم؛ و الّا، گر گدا کاهل بود تقصیر صاحبخانه چیست؟

گدایی که مایه نمی‌خواهد. گدا، مجّانی طلب است. مایه‌اش همان پررو بودن و سماجت است.

گدا، اگر سمِج باشد و محکم بچسبد، حتماً می‌گیرد. بیرونش کنند، از این در می‌رود و از آن در بر می‌گردد. می‌گوید:

نمی‌روم ز دیار شما به کشور دیگر برون کنیدم از این در، در آیم از در دیگر

من ار چه هیچ نیم، هر چه هستم آن توام مرا مران که سگی سر بر آستان توام

عارفی را پرسیدند:بدین در آمده‌ای، چه آورده‌ای؟ گفت:گدایی که بر در خانه سلطان آید، از او نمی‌پرسند چه آورده‌ای؟ بلکه‌می‌گویند: ای گدای بینوا چه می‌خواهی؟ (1) 1

آری دستی که به درگاه کریمان دراز می‌شود، خالی می‌آید و پر بر می‌گردد، نه این‌که چیزی می‌آورد و چیزی می‌برد.

حساب، حساب گدایی کردن است، حساب معامله و داد و ستد نیست.

گدای مسکین از در خانه سلطان کریم چگونه بر می‌گردد؟

گویند درویشی ژنده‌پوش، اراده رفتن به دربار پادشاه داشت. او را گفتند:این لباس کهنه و چرکین، از تن بر کن و لباسی نو بپوش که این، مناسب مجلس سلطان نیست. درویش گفت:چه کنم که لباسی غیر این ندارم! با لباس پاره و چرکین، به دربار شاهان

1- اسرار العبادات، قاضی سعید قمی، چاپ دانشگاه، ص 234، پاورقی، با اندکی تصرف در عبارت.