حج برنامه تکامل صفحه 163

وَ لا تَهِنُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ اْلأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ (1) 1

سستی نورزید و اندوهگین مشوید و (مطمئن باشید که) شما برترید (و فتح و غلبه از آن شماست) به این شرط که در ایمان مؤمن و ثابت قدم باشید.

8- قربانی در منی و اسرار آن

اشاره

از جمله وظایف واجب در منی (برای کسی که حجّ تمتّع بجا می‌آورد)، بعد از رمیجمره عقبه در روز عید اضحی، کشتن حیوانی است (شتر یا گاو یا گوسفند) که فربه و بی‌عیب باشد (2) 2. و این عمل را از آن نظر که عبادت است و وسیله تقرّب به خداست،قربان می‌گویند.

وَالْقُرْبانُ ما یُقْصَدُ بِهِ الْقُرْبُ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ مِنْ اعْمالِ الْبِرِّ. (3) 3

قربان، هر کار نیکی است که انسان به‌وسیله آن بخواهد به رحمت خدا نزدیک شود.

از آن جهت که این عبادت در ساعتضُحی که به معنای ارتفاع روز و انبساط نور آفتاب است (چاشتگاه) واقع می‌شود، روز عید قربان را،عید اضحی نیز می‌نامند، و به همین مناسبت است کهحیوان ذبح‌شده در آن روز را علاوه بر اسم قربانی، به نام اضْحِیَّة و اضْحِیَّة و ضَحِیَّة نیز می‌خوانند. (4) 4

قربانی، رمز فداکاری و از خود گذشتگی و دادن جان در راه محبوب و حدّ نهایی تسلیم در برابر معبود است.

یعنی همچنان که خون این قربانی را در راه تو ای خالق یکتا، بی‌دریغ می‌ریزم، حاضرم بدون تعلّل، در راه دفاع از حریم دین و اجرای فرمان‌های آسمانی تو، از جان خود نیز بگذرم و خون خود را تقدیم پیشگاه اقدست کنم و بگویم:

1- . آل عمران: 139
2- . فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَی الْحَجِّ فَمَا اسْتَیْسَرَ مِنَ الْهَدْیِ (بقره: 196).
3- . مجمع البحرین، کلمه قرب.
4- . مجمع البحرین، کلمه ضحا.