حج برنامه تکامل صفحه 177

آیا به هنگام سربریدن قربانی، نیّت کردی که با تمسّک به حقیقت تقوا و ورع، حلقوم طمع را قطع می‌کنی؟ آیا توجه داشتی که با این کار، از سنّت ابراهیم خلیل علیه السلام پیروی می‌کنی که فرزند دلبند خود را برای تقرّب به درگاه معبود و جلب رضای محبوب، به قربانگاه کشاند؟

و از امام صادق علیه السلام منقول است:

وَاذْبَحْ حَنْجَرَةَ الْهَوَی وَ الطَّمَعِ عِنْدَ الذَّبِیحَةِ. (1) 1

موقع ذبح قربانی، گلوی هوای نفس و طمع را قطع کن.

از این بیانات و نظایر آن، به دست می‌آید که ذبح قربانی، رمزی از تهذیب روح و تطهیر قلب از رذایل اخلاقی است که مردان خدا و سالکان راه فضیلت و تقوا، بعد از یک عمر مجاهده و جنگ با وساوس شیطان و هوس‌های فتنه‌انگیز نفس امّاره بالسّوء، موفّق به غلبه بر مشتهیات افراطی نفس می‌شوند و او را از پا در می‌آورند و همچون گوسفندی بر زمین می‌افکنند و رگ‌های گردنش را می‌برند.

در نتیجه، هم خود از شرّ وسوسه‌های جنایت‌خیز نفس، راحت می‌شوند؛ هم دیگران، از خطرات هواپرستی‌ها و هوس‌بازی‌های آنان، مصون و محفوظ می‌مانند.

در قربانی، منافع اقتصادی نیز ملحوظ است

هر کسی که با احکام و مقرّرات اسلامی اندکی آشنایی دارد، به خوبی می‌داند که موضوع انفاق مال و دستگیری از مستمندان و رسیدگی به حال فقیران و مسکینان از موضوعات مسلّم در متن دین و از وظایف حتمی مسلمین است. مسلمانان باید قسمت معیّنی از اموال خود را به عنوان خمس و زکات و کفّارات، با شرایط ویژه‌ای که هرکدام دارند، با قید وجوب و الزام، از اموال خود جدا کنند و به طبقات خاصّی از افراد اختصاص بدهند.

علاوه بر انفاقات واجب که غیرقابل تعطیل است، ترغیبات و تأکیدات فراوانی نیز