حج برنامه تکامل صفحه 22

منافع حج است که آیه شریفه می‌فرماید:

وَاذّنْ فِی النَّاسِ بِالْحَجّ ... لِیَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ (1) 1.

مردم را دعوت عمومی به حج کن تا بیایند ... و شاهد منافع گوناگون خویش در این برنامه حیات‌بخش باشند.

2- کعبه، ضامن بقای جامعه بشری است

جَعَلَ اللَّهُ الْکَعْبَةَ الْبَیْتَ الْحَرامَ قِیاماً لِلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرامَ وَالْهَدْیَ وَالْقَلائِدَ، ذلِکَ لِتَعْلَمُوا انَّ اللَّهَ یَعْلَمُ ما فِی السَّمواتِ وَما فِی الْارْضِ وَانَّ اللَّهَ بِکُلّ شَیْ‌ءٍ عَلِیمٌ. (2) 2

خداوند، کعبه- بیت‌الحرام- را وسیله‌ای برای استواری و سامان بخشیدن به کار مردم قرار داد، و ماه حرام، و قربانی‌های بی‌نشان، و قربانی‌های نشان‌دار را. این گونه احکام (حساب‌شده و دقیق)، به خاطر آن است که بدانید خداوند، آنچه در آسمان‌ها و آنچه در زمین است، می‌داند، و خدا به هر چیزی داناست.

کعبه، در این آیه مبارکه، به الْبَیْتَ الْحَرامَ (خانه محترم) توصیف شده و با صفت قِیاماً لِلنَّاسِ (وسیله برپا بودن مردم) معرّفی گردیده، و ماه ذیحجّه به، الشَّهْرَ الْحَرامَ (ماه محترم) متّصف شده، و هَدْی و قَلائد (قربانی و تقلید، تقلید یعنی آویختن چیزی به گردن حیوان، از گاو و گوسفند و شتر، تا نشانه انتخاب آن حیوان برای قربانی باشد) علامت احترام و تجلیل از آن خانه به حساب آمده و همه اینها، وسیله بقا و صیانت انسان‌ها از تباهی و فساد، نشان داده شده است. از این رو از تمام این اوصاف و عناوین، این مطلب استفاده می‌شود که علّت و سبب و ملاک قیام بودن آن خانه و تکیه‌گاه بودنش برای حیات و بقای مردم، همانا حرمت و جلالت و قداستی است که در نظر عموم مردم دارد. (3) 3

1- . حج: 27 و 28
2- . مائده: 97
3- . المیزان، جلد 6، ص 151.