حج برنامه تکامل صفحه 260

موسی گفت:چگونه است کار بزرگ تو ای سامری (چه کردی که این گوساله مرده زنده شد و به صدا درآمد؟) گفت:من چیزی دیدم که آنها آن را ندیدند. من، مشتی خاک از جای پای رسول (جبرئیل علیه السلام) برداشتم و آن را (به گوساله) پاشیدم (و زنده شد).

حال، اندکی در این حقیقت قرآنی بیندیشید که حیات یک‌فرشته‌آسمانی، آن‌چنان اثربخش و فعّال است که وقتی به صورت انسانی متمثّل می‌شود و روی زمین راه می‌رود، خاک مرده‌ای که زیر پای او یا زیر پای اسبش (بر حسب اختلاف روایات) قرار می‌گیرد، از پرتو نور حیات او، روشن می‌شود و منشأ حیات در موجود مرده دیگر می‌گردد.

بنابراین، چه استبعادی دارد که خاک قبر آسمانیان (گذشته از ارواح قوی آنان) و بالاخصّ تربت پاک سالار شهیدان، روحی و ارواح العالمین فداه، بر اثر تماس و تقارب با ابدان طیّب و طاهر آن زنده‌های حقیقی- که به فرموده قرآن بَلْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ هستند- دارای خاصیّتاحیا و شفا و رفع بلا باشد و دل‌های مرده را زنده کند و نغمه توحید و خداجویی را از اعماق وجود انسان‌های خاموش برانگیزد. آری، خدایی که آن اثر را به خاک پای اسب جبرئیل عنایت فرموده است، مسلّماً می‌تواند همان اثر را به خاک قبر رسول صلی الله علیه و آله و اهل بیت رسولش علیهم السلام که بالتّحقیق افضل و اکرم از فرشتگان مقرّب درگاه خدا هستند، عنایت بفرماید:

یَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ یَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ. (1) 1

پس آنچه از طریق برهان عقلی، ثابت است و از نظر قرآن کریم، مسلّم، این حقیقت است که ارواح منقطع و جدا شده از ابدان جسمانی، در عالم بعد از مرگزنده‌اند و هر یک در حدّ سعه وجودی و قدرت روحی خود، دارایآثار حیاتی- که انحای تصرّفات گوناگون در محیط هستی هر موجود زنده است- هستند و در عالم پایین‌تر از عالم خود اثر می‌گذارند.

منتها، روشن است که یک روح ضعیف ناقص، فعّالیّت بسیار محدود و ناقصی نیز دارد، اما یک روح قویّ کامل، مانند ارواح عالی انبیا و امامان علیهم السلام میدان فعّالیّت