حج مقبول صفحه 109

شده و حال با پشیمانی چنگ به دامن او می‌زند و گوشه دامن او را می‌گیرد و با تضرّع، از او تقاضای عفو و گذشت از گناه می‌کند.

به طور مسلّم، مقتضای کرم و بزرگواری هر شخص کریمی در این موقع بذل عنایت است، تا چه رسد به ساحت اقدس حضرت ربّ العفو و الکرم، که وقتی بنده وامانده و بی‌پناه، روی نیاز به درگاه آن بی‌نیاز می‌آورد و چهره شرمساری بر خاک مذلّت می‌مالد و دامن بیت را می‌چسبد و فریاد «الْعَفْو یا رَبَّ الْبیت» سر می‌دهد، حاشا از کرمش که روی برگرداند و آن بنده مسکین را از در خانه‌اش براند. بلکه با آن‌چنان رحمت عام و شاملی، دامن بر سر واردان بیت می‌گستراند که تمام گامها و نگاههایشان ارزش آسمانی پیدا می‌کند.

موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر

اشاره

موقف سوّم که حاجی و زایر خانه خدا باید پس از طواف و نماز طواف در آن حضور پیدا کند «صفا» و «مروه» است. صفا و مروه نام دو کوهی است که در برابر یکدیگر و در جنب مسجدالحرام (تقریباً در جهت شرقی کعبه) قرار دارند و اکنون مختصری از آن دو کوه باقی مانده است.

مسافت میان این دو کوه کوچک حدود 420 متر است که به صورت یک خیابان سرپوشیده به ارتفاع 12 متر و عرض 20 متر متصل به مسجدالحرام درآمده و آن را «مَسْعی یعنی محل سعی می‌نامند.

دو لفظ صفا و مروه، گرچه فعلًا نام این دو کوه و به اصطلاح علم شده، امّا در لغت «صفا» به معنای سنگ محکم و صافی است که با خاک و