حج مقبول صفحه 141

مِنا یک درّه تنگی به عرض تقریباً هفتصد متر و طول دو و نیم کیلومتر است که در حد فاصل جمره عقبه تا وادی محسّر واقع شده است و به طور خارق‌العاده‌ای جمعیتهای مضاعف و چندین برابر ظرفیّت را در خود جای می‌دهد. از ابن عباس نقل شده است که:

«انَّ مِنی یَتَّسِعُ بِاهْلِهِ کَما یَتَّسِعُ الرَّحِمُ لِلْوَلَد». (1)

مِنا برای‌اهلش جاباز می‌کند، آنچنان‌که رحم‌مادر برای بچّه گشایش می‌یابد.

در وجه تسمیه مِنا، و نیز در ضبط آن چندین قول است. بعضی گفتند «مُنا» به معنای آرزو است، وقتی که جبرئیل خواست از آدم جدا شود به او گفت آرزو کن و آدم گفت بهشت را آرزو می‌کنم. (2) و «مِنا» به معنای آزمایش کردن، تقدیر و اندازه گرفتن، خون ریختن است. و چون در این سرزمین، هم آزمایش مردم، هم قربانی و خون ریختن مقدّر و مقرّر شده است، آن را مِنا می‌گویند. (3)

حاجی باید در سرزمین مِنا دو سه روز توقف کند، تا چند عمل واجب را انجام دهد که به ترتیب عبارتند از:

رمی جمره عقبه، قربانی، حلق یا تقصیر، بیتوته و رمی جمرات سه‌گانه. که سه عمل اوّل از واجبات روز عید است.

اکنون با رعایت اختصار، به بعضی از اسرار این اعمال و مناسک اشاره می‌شود.

واجبات روز عید

1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان‌

1- 1- دانستنیهای پیش از سفر به خانه خدا، ص 270.
2- 2- بحار الانوار، ج 96، ص 271.
3- 3- المصباح المنیر ص 582، مقاییس اللغة، المنجد.