- مقدمه 1
- مقدمه 12
- اشاره 12
- بخش اوّل برخی از اسرار و آثار حج 12
- حج در شریعت عملی اسلام 12
- 1-نقش مکتبی حج 16
- الف:حج یکی از پایه ها و ارکان اسلام است 16
- ب:حج پرچم و نشانه دین اسلام است 17
- ج:کعبه ضامن بقای جامعه اسلامی است 18
- د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است 20
- ه:حجّ عامل تقویت و نیرومندی دین است 22
- 2-فلسفه و اسرار عبادی حج 25
- اشاره 34
- 3-اسرار سیاسی حج 34
- هان ای مشرکان! 37
- 4-حج عامل تقویّت ایمان 40
- 5-اسرار اخلاقی حج 43
- 6-بعد فرهنگی حج 45
- 7-بعد اقتصادی حج 50
- اشاره 53
- بخش دوّم مقدمات و آداب سفر 53
- مقدّمات سفر 53
- 1-وصیّت کردن 56
- 2-اصلاح نیت و اخلاص در عمل 57
- 3-تحصیل مال حلال 58
- 4-طلب حلالیت 59
- 5-خلق حسن 61
- مقدمه 64
- اشاره 64
- بخش سوّم مواقف و مناسک حج و عمره 64
- مواقف و مناسک 64
- اشاره 68
- موقف اول: میقات و احرام در آن 68
- حرم 76
- موقف دوم: مطاف، طواف و نماز آن 80
- مکّه: 80
- «مسجد الحرامو کعبه» 83
- کعبه و آیات بیّنات 87
- ارکان کعبه 88
- حجر الاسود 89
- ناودان 91
- مُلْتَزَم 91
- شاذِرْوان 91
- مَقام ابراهیم 92
- مُسْتَجار 92
- حَطیم 92
- حِجْر اسماعیل 92
- زَمْزَم 93
- کعبه در طول تاریخ 93
- مَطاف 93
- راز عظمت و شرافت کعبه 99
- نماز طواف 106
- طواف 106
- موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر 109
- اشاره 109
- «تقصیر» 116
- «ایام فراغت» 116
- اشاره 120
- موقف چهارم: عرفات و وقوف در آن 120
- عرفات، سرزمین خواستن و دعا 124
- دعا: طریق مستقل برای جلب رحمت الهی 127
- بعضی از دعاهای وارده در روز عرفه 132
- موقف پنجم: مشعر الحرام و وقوف در آن 135
- موقف ششم: مِنا و اعمال پنجگانه آن 140
- اشاره 140
- واجبات روز عید 141
- 1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان 141
- 2-قربانی 144
- 3-حلق و تقصیر 151
- 4-بیتوته در مِنا در شبهای تشریق 155
- 5-رمی جمرات در ایّام تشریق 161
- موقف هفتم: مکّه و انجام واجبات پنجگانه 161
- بهرهگیری از مناسک حجّ در طول زندگی 163
- مدینه، حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- اشاره 167
- بخش چهارم به سوی حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- 1-مودّت اهل بیت، پاداشِ اجر رسالت است 173
- 2-اهل بیت پیامبر صراط مستقیم هستند 175
- 3-تمسّک به اهل بیت، راه نجات از گمراهی است 177
- 4-ولایت اهل بیت، شرط قبول عبادات است 179
- 5-پیامبر و عترت او، واسطههای فیض الهیند 182
- خاتمه تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- فهرست منابع 198
سؤالاتی راجع به مقاصد و اسرار حج فرمود:
«فَعِنْدَ ما ذَبَحْتَ هَدْیَکَ نَوَیتَ انَّکَ ذَبَحْتَ حَنْجَرَةَ الطمع بما تَمَسَّکْتَ بِهِ حقیقةَ الْورَعِ. وَ انَّکَ اتَّبَعْتَ سُنَّةَ ابراهیم علیه السلام بِذِبْحِ وَلَدِهِ وَثَمَرَةِ فُوادِهِ وَ ریحانَ قلبِه». (1)
- آیا به هنگام سر بریدن قربانی نیّت کردی که با تمسّک به حقیقت تقوا و ورع، حلقوم طمع را قطع میکنی؟ آیا توجه داشتی که با این کار پیروی از سنّت ابراهیم علیه السلام میکنی که فرزند دلبند خود را برای تقرّب به درگاه خدا به قربانگاه کشانید؟
از امام صادق علیه السلام منقول است:
«وَ اذْبَحْ حَنْجرتَیِ الْهَوی و الطمعِ عِنْدَ الذبیحة». (2)
- موقع ذبح قربانی، گلوی هوای نفس و طمع را قطع کن.
3-حلق و تقصیر
پس از انجام قربانی، سوّمین وظیفه در مِنا، حلق و تقصیر است.
«حلق» یعنی تراشیدن موی سر. تقصیر یعنی کوتاه کردن مقداری از موی سر یا صورت یا گرفتن ناخن.
وظیفه زنها فقط تقصیر کردن است، اما مردها بین حلق و تقصیر مخیّر هستند که البته حلق با فضیلتتر است و بنابه فتوای بعضی از مراجع تقلید در بعضی از شرایط (مثلًا کسی که صَرُورَه است یعنی اولین سفر حج
1- 1- مستدرک الوسائل، ج 2، ص 186، باب 17، حدیث 5.
2- 2- مصباح الشریعة، باب 22.