- مقدمه 1
- مقدمه 12
- اشاره 12
- بخش اوّل برخی از اسرار و آثار حج 12
- حج در شریعت عملی اسلام 12
- 1-نقش مکتبی حج 16
- الف:حج یکی از پایه ها و ارکان اسلام است 16
- ب:حج پرچم و نشانه دین اسلام است 17
- ج:کعبه ضامن بقای جامعه اسلامی است 18
- د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است 20
- ه:حجّ عامل تقویت و نیرومندی دین است 22
- 2-فلسفه و اسرار عبادی حج 25
- اشاره 34
- 3-اسرار سیاسی حج 34
- هان ای مشرکان! 37
- 4-حج عامل تقویّت ایمان 40
- 5-اسرار اخلاقی حج 43
- 6-بعد فرهنگی حج 45
- 7-بعد اقتصادی حج 50
- بخش دوّم مقدمات و آداب سفر 53
- اشاره 53
- مقدّمات سفر 53
- 1-وصیّت کردن 56
- 2-اصلاح نیت و اخلاص در عمل 57
- 3-تحصیل مال حلال 58
- 4-طلب حلالیت 59
- 5-خلق حسن 61
- اشاره 64
- مقدمه 64
- بخش سوّم مواقف و مناسک حج و عمره 64
- مواقف و مناسک 64
- اشاره 68
- موقف اول: میقات و احرام در آن 68
- حرم 76
- مکّه: 80
- موقف دوم: مطاف، طواف و نماز آن 80
- «مسجد الحرامو کعبه» 83
- کعبه و آیات بیّنات 87
- ارکان کعبه 88
- حجر الاسود 89
- ناودان 91
- مُلْتَزَم 91
- شاذِرْوان 91
- مَقام ابراهیم 92
- مُسْتَجار 92
- حِجْر اسماعیل 92
- حَطیم 92
- زَمْزَم 93
- کعبه در طول تاریخ 93
- مَطاف 93
- راز عظمت و شرافت کعبه 99
- طواف 106
- نماز طواف 106
- موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر 109
- اشاره 109
- «ایام فراغت» 116
- «تقصیر» 116
- اشاره 120
- موقف چهارم: عرفات و وقوف در آن 120
- عرفات، سرزمین خواستن و دعا 124
- دعا: طریق مستقل برای جلب رحمت الهی 127
- بعضی از دعاهای وارده در روز عرفه 132
- موقف پنجم: مشعر الحرام و وقوف در آن 135
- موقف ششم: مِنا و اعمال پنجگانه آن 140
- اشاره 140
- واجبات روز عید 141
- 1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان 141
- 2-قربانی 144
- 3-حلق و تقصیر 151
- 4-بیتوته در مِنا در شبهای تشریق 155
- 5-رمی جمرات در ایّام تشریق 161
- موقف هفتم: مکّه و انجام واجبات پنجگانه 161
- بهرهگیری از مناسک حجّ در طول زندگی 163
- اشاره 167
- مدینه، حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- بخش چهارم به سوی حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- 1-مودّت اهل بیت، پاداشِ اجر رسالت است 173
- 2-اهل بیت پیامبر صراط مستقیم هستند 175
- 3-تمسّک به اهل بیت، راه نجات از گمراهی است 177
- 4-ولایت اهل بیت، شرط قبول عبادات است 179
- 5-پیامبر و عترت او، واسطههای فیض الهیند 182
- تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- خاتمه تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- فهرست منابع 198
بدیهی است که این همه آثار حیاتی، معلول همان حرمت و قداستی است که خدا برای آن خانه قرار داده و آن را به طور خارق العاده و اعجازآمیزی، محبوب و محترم ساخته و دلها را به سوی آن متمایل کرده است. ازین جهت قرآن در ادامه آیه میفرماید:
(ذلِکَ لِتَعْلَمُوا انَّ اللَّه یَعلمُ ما فِی السَّمواتِ وَ ما فِی اْلَارْضِ وَ انَّ اللَّه بِکُلِّ شَیٍ عَلِیمٍ). (1)
(خداوند این امور را قرار داد تا بدانید که خداوند به هرچه در آسمان و زمین است آگاه و به همه چیز داناست.)
آری او میداند که جامعه بشر، به مرکز و مرجع واحدی نیاز دارد که مورد احترام همه و محبوب جهانی باشد، تا همه در آنجا گرد آیند، یکدل و دست در دست هم، با نیروی شگرف اتّحاد، گره مشکلات را بگشایند.
شاعر و متفکّر بزرگ جهان اسلام علّامه اقبال لاهوری چه زیبا سروده است:
راز دار و رازما بیت الحرام سوزما، هم سازما بیت الحرام
چون نفس درسینه او پروریم جان شیرین است او، ماپیکریم
تازه رو بستان ما از شبنمش مزرع ماآبگیرِ زمزمش
دعوی او رادلیلستیم ما از براهیم خلیلستیم ما
تو زپیوند حریمیزندهای تاطواف او کنی پایندهای
پیرهن را جامه احرام کن صبح پیدا از غبار شام کن
مثل آبا غرق اندر سجده شو آنچنان گم شو که یکسر سجده شو (2)
د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است
1- 1- سوره مائده، آیه 97.
2- 2- کلیّات اقبال، رموز بیخودی، ص 91.