- مقدمه 1
- مقدمه 12
- اشاره 12
- بخش اوّل برخی از اسرار و آثار حج 12
- حج در شریعت عملی اسلام 12
- 1-نقش مکتبی حج 16
- الف:حج یکی از پایه ها و ارکان اسلام است 16
- ب:حج پرچم و نشانه دین اسلام است 17
- ج:کعبه ضامن بقای جامعه اسلامی است 18
- د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است 20
- ه:حجّ عامل تقویت و نیرومندی دین است 22
- 2-فلسفه و اسرار عبادی حج 25
- اشاره 34
- 3-اسرار سیاسی حج 34
- هان ای مشرکان! 37
- 4-حج عامل تقویّت ایمان 40
- 5-اسرار اخلاقی حج 43
- 6-بعد فرهنگی حج 45
- 7-بعد اقتصادی حج 50
- اشاره 53
- بخش دوّم مقدمات و آداب سفر 53
- مقدّمات سفر 53
- 1-وصیّت کردن 56
- 2-اصلاح نیت و اخلاص در عمل 57
- 3-تحصیل مال حلال 58
- 4-طلب حلالیت 59
- 5-خلق حسن 61
- مقدمه 64
- اشاره 64
- بخش سوّم مواقف و مناسک حج و عمره 64
- مواقف و مناسک 64
- اشاره 68
- موقف اول: میقات و احرام در آن 68
- حرم 76
- موقف دوم: مطاف، طواف و نماز آن 80
- مکّه: 80
- «مسجد الحرامو کعبه» 83
- کعبه و آیات بیّنات 87
- ارکان کعبه 88
- حجر الاسود 89
- ناودان 91
- مُلْتَزَم 91
- شاذِرْوان 91
- مَقام ابراهیم 92
- مُسْتَجار 92
- حَطیم 92
- حِجْر اسماعیل 92
- زَمْزَم 93
- کعبه در طول تاریخ 93
- مَطاف 93
- راز عظمت و شرافت کعبه 99
- نماز طواف 106
- طواف 106
- موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر 109
- اشاره 109
- «تقصیر» 116
- «ایام فراغت» 116
- اشاره 120
- موقف چهارم: عرفات و وقوف در آن 120
- عرفات، سرزمین خواستن و دعا 124
- دعا: طریق مستقل برای جلب رحمت الهی 127
- بعضی از دعاهای وارده در روز عرفه 132
- موقف پنجم: مشعر الحرام و وقوف در آن 135
- موقف ششم: مِنا و اعمال پنجگانه آن 140
- اشاره 140
- 1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان 141
- واجبات روز عید 141
- 2-قربانی 144
- 3-حلق و تقصیر 151
- 4-بیتوته در مِنا در شبهای تشریق 155
- 5-رمی جمرات در ایّام تشریق 161
- موقف هفتم: مکّه و انجام واجبات پنجگانه 161
- بهرهگیری از مناسک حجّ در طول زندگی 163
- مدینه، حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- بخش چهارم به سوی حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- اشاره 167
- 1-مودّت اهل بیت، پاداشِ اجر رسالت است 173
- 2-اهل بیت پیامبر صراط مستقیم هستند 175
- 3-تمسّک به اهل بیت، راه نجات از گمراهی است 177
- 4-ولایت اهل بیت، شرط قبول عبادات است 179
- 5-پیامبر و عترت او، واسطههای فیض الهیند 182
- خاتمه تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- فهرست منابع 198
(هرکس را که خدا گمراهش گرداند و چشم دلش راکور کند حق در ذایقه او تلخ و ناگوار میآید و شیطان ولیّ و صاحب اختیار او میشود و او را بر چشمه های هلاکت وارد میسازد و از آن مهلکه برنمیگرداند.)
سپس امام علیه السلام در حکمت مناسک حجّ فرمود:
«وَهذا بیتٌ استعبد اللَّه به خَلْقَهُ لیَخْتَبِرَ طاعَتهُم فی اتْیانِهِ، فَحَثَّهُمْ عَلی تعظیمِه وَ زیارته، وَ جَعَلَهُ قِبْلَةً لِلْمُصَلِّینَ له، فهو شُعْبَةٌ مِن رضوانه، و طریقٌ یؤدّی الیغُفْرانِه، منصُوبٌعلیاستواءِ الکمالِوَمَجْمَعُ العظمة و الجلالِ. خَلَقَهُ اللَّه تعالی قبل دَحْوِ الارض بِالْفَیِ عامٍ، فَاحَقُّ مَنْ اطیع فیما امَرَوَ انْتَهی فیما زجر، اللَّه المُنْشی لِلَارْواحِ و الصُّوَرِ». (1)
(این خانهای است که خداوند، آن را وسیله امتحان بندگان قرار داده و آنان را مأمور به تعظیم و زیارت آن فرموده است، تا میزانِ روشنی برای اخلاص و تسلیم در پیشگاه خدا در میان بشر باشد. این خانه قبله گاه نمازگزاران و راه رسیدن به مغفرت و رضای حضرت ایزد منّان است. در کمال استواری بر پا و در آن عظمت و جلال جمع شد و خداوند آن را دوهزار سال پیش از گسترش زمین ایجاد کرده است، پس خدای خالق جسم و جان شایستهترین کسی است که باید فرمانش اطاعت و نهیش ترک شود.)
آری بُعد عبادی مناسک حج، موجب تقویت روحیّه تعبّد و تسلیم در برابر فرامین الهی و نجات از وسوسهها و بیماری روشنفکرنمایی و مانع پیدایش دیدگاه مادیگرایانه در احکام الهی میشود.
جامعترین بیان در این زمینه، خطبه قاصعه (192) نهج البلاغه است، که به جهت پرهیز از طولانی شدن مطلب، به همین مقدار بسنده میشود.
3-اسرار سیاسی حج
اشاره
1- 1- همان.