- مقدمه 1
- مقدمه 12
- اشاره 12
- بخش اوّل برخی از اسرار و آثار حج 12
- حج در شریعت عملی اسلام 12
- 1-نقش مکتبی حج 16
- الف:حج یکی از پایه ها و ارکان اسلام است 16
- ب:حج پرچم و نشانه دین اسلام است 17
- ج:کعبه ضامن بقای جامعه اسلامی است 18
- د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است 20
- ه:حجّ عامل تقویت و نیرومندی دین است 22
- 2-فلسفه و اسرار عبادی حج 25
- اشاره 34
- 3-اسرار سیاسی حج 34
- هان ای مشرکان! 37
- 4-حج عامل تقویّت ایمان 40
- 5-اسرار اخلاقی حج 43
- 6-بعد فرهنگی حج 45
- 7-بعد اقتصادی حج 50
- اشاره 53
- بخش دوّم مقدمات و آداب سفر 53
- مقدّمات سفر 53
- 1-وصیّت کردن 56
- 2-اصلاح نیت و اخلاص در عمل 57
- 3-تحصیل مال حلال 58
- 4-طلب حلالیت 59
- 5-خلق حسن 61
- اشاره 64
- مقدمه 64
- بخش سوّم مواقف و مناسک حج و عمره 64
- مواقف و مناسک 64
- اشاره 68
- موقف اول: میقات و احرام در آن 68
- حرم 76
- موقف دوم: مطاف، طواف و نماز آن 80
- مکّه: 80
- «مسجد الحرامو کعبه» 83
- کعبه و آیات بیّنات 87
- ارکان کعبه 88
- حجر الاسود 89
- ناودان 91
- شاذِرْوان 91
- مُلْتَزَم 91
- مَقام ابراهیم 92
- مُسْتَجار 92
- حِجْر اسماعیل 92
- حَطیم 92
- زَمْزَم 93
- کعبه در طول تاریخ 93
- مَطاف 93
- راز عظمت و شرافت کعبه 99
- طواف 106
- نماز طواف 106
- موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر 109
- اشاره 109
- «ایام فراغت» 116
- «تقصیر» 116
- اشاره 120
- موقف چهارم: عرفات و وقوف در آن 120
- عرفات، سرزمین خواستن و دعا 124
- دعا: طریق مستقل برای جلب رحمت الهی 127
- بعضی از دعاهای وارده در روز عرفه 132
- موقف پنجم: مشعر الحرام و وقوف در آن 135
- موقف ششم: مِنا و اعمال پنجگانه آن 140
- اشاره 140
- 1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان 141
- واجبات روز عید 141
- 2-قربانی 144
- 3-حلق و تقصیر 151
- 4-بیتوته در مِنا در شبهای تشریق 155
- 5-رمی جمرات در ایّام تشریق 161
- موقف هفتم: مکّه و انجام واجبات پنجگانه 161
- بهرهگیری از مناسک حجّ در طول زندگی 163
- بخش چهارم به سوی حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- اشاره 167
- مدینه، حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- 1-مودّت اهل بیت، پاداشِ اجر رسالت است 173
- 2-اهل بیت پیامبر صراط مستقیم هستند 175
- 3-تمسّک به اهل بیت، راه نجات از گمراهی است 177
- 4-ولایت اهل بیت، شرط قبول عبادات است 179
- 5-پیامبر و عترت او، واسطههای فیض الهیند 182
- تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- خاتمه تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- فهرست منابع 198
1- پیامبر اسلام در سال نهم هجرت، حضرت علی علیه السلام را مأمور کرد قطعنامهای مبنی بر اعلان بیزاری از مشرکان، در موسم حج قرائت کند در حالی که شانزده آیه از آغاز سوره برائت بر پیامبر نازل شده بود که از جمله آنهاست:
«بَراءَةٌ مِنَ اللَّه وَ رَسُولِهِ الَی الَّذِینَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِکِینَ فَسیحوُا فِی اْلَارْضِ ارْبَعَةَ اشْهُرٍ وَ اعْلَمُوا انَّکُمْ غیر مُعْجِزِی اللَّه و انَّ اللَّه مُخْزِی الْکافِرِینَ ...» (1)
(اعلام بیزاریی است از جانب خدا و رسول او به گروهی از مشرکان که با آنان پیمان بسته اید، که میتوانید در روی زمین چهار ماه آزادانه گردش کنید و بدانید که شما خدا را عاجز نخواهید کرد بلکه خداوند کافران را خوار خواهد نمود.)
امیر مؤمِنان علی علیه السلام، پس از قرائت آیات برائت، قطعنامهای متضمّن موادی چهارگانه به این شرح ایراد کرد:
هان ای مشرکان!
- بت پرستان حق ندارند وارد خانه خدا شوند.
- طواف با بدن برهنه ممنوع است.
- بعد از این هیچ بت پرستی در مراسم حج شرکت نخواهد کرد.
- کسانیکه با پیامبر پیمان عدم تعرّض بستهاند و به پیمان خود وفادار بودهاند پیمان آنان محترم است و تا پایان موعد پیمان، جان و مالشان
1- 1- سوره توبه، آیات 1 تا 3.