حج مقبول صفحه 52

کن، تا پیاده و سواره بر مرکبهای لاغر از هر راه دور بیایند، تا شاهد منافع گوناگون خود باشند و نام خدا را در ایام معیّنی (ایّام تشریق) یاد کنند که آنان را از حیوانات (قربانی) روزی داده است.

«منافعی که حج وسیله شهود و تحصیل آن می‌باشد و به صورت نخستین فلسفه حج مطرح شده، مفهوم گسترده و جامعی دارد که هرگز در نوعی و یا خصوصیّتی خلاصه نمی شود، بلکه این جمله با عمومیّت و شمولی که دارد همه منافع فردی و اجتماعی را در بر می‌گیرد، اگر تزکیه نفس و تقرّب به سوی خدا منفعت است، مشاوره در ترسیم خطوط گسترش علم و فرهنگ نیز منفعت می‌باشد. اگر این دو منفعت به شمار می‌روند، دعوت مسلمانان بر اینکه همگی فشار خود را در گسترش اسلام متمرکز سازند نیز منفعت به شمار می‌رود، و همچنین ... از این جهت، این منافع به مقتضای زمان و اوضاع مسلمانان در هر زمان فرق می‌کند». (1)

خداوند به مسلمانان وعده داده است که در صورت قطع ارتباط با کفّار و مشرکان، و راه نداد نشان به حرم امن الهی، آنان را از فضل خود بی‌نیاز سازد و هیچ وقت از قطع رابطه با آنها برخودشان از فقر نترسند و حالا بر مسلمانان است که با برنامه ریزی صحیح و درست این وعده الهی را تحقّق بخشند و بازار مشترکی از کالاهای کشورهای اسلامی تشکیل دهند و بدین وسیله احتیاجات و نیازهای مادی یکدیگر را برطرف سازند.

(یا ایّها الَّذِینَ امَنُوا انَّمَا الْمُشْرِکُون نَجَسٌ فلایَقْرَبُوا المسجَد الحرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا وَانْ خِفْتُمْ عَیْلَةً فسوفَ یُغْنیُکمُ اللَّه مِن فَضْلِهِ انْشاءَ انَ