- مقدمه 1
- مقدمه 12
- اشاره 12
- بخش اوّل برخی از اسرار و آثار حج 12
- حج در شریعت عملی اسلام 12
- 1-نقش مکتبی حج 16
- الف:حج یکی از پایه ها و ارکان اسلام است 16
- ب:حج پرچم و نشانه دین اسلام است 17
- ج:کعبه ضامن بقای جامعه اسلامی است 18
- د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است 20
- ه:حجّ عامل تقویت و نیرومندی دین است 22
- 2-فلسفه و اسرار عبادی حج 25
- اشاره 34
- 3-اسرار سیاسی حج 34
- هان ای مشرکان! 37
- 4-حج عامل تقویّت ایمان 40
- 5-اسرار اخلاقی حج 43
- 6-بعد فرهنگی حج 45
- 7-بعد اقتصادی حج 50
- اشاره 53
- بخش دوّم مقدمات و آداب سفر 53
- مقدّمات سفر 53
- 1-وصیّت کردن 56
- 2-اصلاح نیت و اخلاص در عمل 57
- 3-تحصیل مال حلال 58
- 4-طلب حلالیت 59
- 5-خلق حسن 61
- اشاره 64
- مقدمه 64
- بخش سوّم مواقف و مناسک حج و عمره 64
- مواقف و مناسک 64
- اشاره 68
- موقف اول: میقات و احرام در آن 68
- حرم 76
- موقف دوم: مطاف، طواف و نماز آن 80
- مکّه: 80
- «مسجد الحرامو کعبه» 83
- کعبه و آیات بیّنات 87
- ارکان کعبه 88
- حجر الاسود 89
- ناودان 91
- شاذِرْوان 91
- مُلْتَزَم 91
- مَقام ابراهیم 92
- مُسْتَجار 92
- حَطیم 92
- حِجْر اسماعیل 92
- زَمْزَم 93
- کعبه در طول تاریخ 93
- مَطاف 93
- راز عظمت و شرافت کعبه 99
- طواف 106
- نماز طواف 106
- موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر 109
- اشاره 109
- «ایام فراغت» 116
- «تقصیر» 116
- اشاره 120
- موقف چهارم: عرفات و وقوف در آن 120
- عرفات، سرزمین خواستن و دعا 124
- دعا: طریق مستقل برای جلب رحمت الهی 127
- بعضی از دعاهای وارده در روز عرفه 132
- موقف پنجم: مشعر الحرام و وقوف در آن 135
- موقف ششم: مِنا و اعمال پنجگانه آن 140
- اشاره 140
- واجبات روز عید 141
- 1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان 141
- 2-قربانی 144
- 3-حلق و تقصیر 151
- 4-بیتوته در مِنا در شبهای تشریق 155
- 5-رمی جمرات در ایّام تشریق 161
- موقف هفتم: مکّه و انجام واجبات پنجگانه 161
- بهرهگیری از مناسک حجّ در طول زندگی 163
- اشاره 167
- مدینه، حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- بخش چهارم به سوی حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- 1-مودّت اهل بیت، پاداشِ اجر رسالت است 173
- 2-اهل بیت پیامبر صراط مستقیم هستند 175
- 3-تمسّک به اهل بیت، راه نجات از گمراهی است 177
- 4-ولایت اهل بیت، شرط قبول عبادات است 179
- 5-پیامبر و عترت او، واسطههای فیض الهیند 182
- خاتمه تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- فهرست منابع 198
که در طول تاریخ بر آن سنگ مقدس وارد آمده است. نخستین آسیبی که در تاریخ اسلام به آن آمد، ضربههایی است که به وسیله پرتاب سنگ، هنگام محاصره «حجاج بن یوسف ثقفی» به آن رسید. همچنین از فتنه قرامطه نیز به آن ضربههایی رسیده است. در این فتنه قِرْمَطیان بر مکه تاختند، مردم آن را کشتند، به خانه کعبه بیحرمتی کردند و حجرالاسود را با خود به بحرین بردند. حجرالاسود مدّت بیست و دو سال در بحرین قرار داشت. سپس در سال 329 قمری، نخست به کوفه و سپس به مکه منتقل و در ذی حجه همان سال در محل خود نصب شد.
ناودان
ناودان یا میزاب، در ضلع شمالیِ- بین دو رکن عراقی و شامی- بام خانه، بر فراز حجر اسماعیل نصب شده است و هنگام باران، آب از بام کعبه به عرصه حجر اسماعیل میریزد. گویند این ناودان را نخست «حجاج بن یوسف ثقفی» نهاد و سپس در طول تاریخ چندین بار آن را عوض کردند تا اینکه در سال 1276 «سلطان عبدالحمید» عثمانی، میزابی از طلا برای کعبه فرستاد که هم اکنون باقی است.
شاذِرْوان
بنای ساختمان کعبه بر روی پایهای از سنگ مرمر، به ارتفاع 25 سانتیمتر قرار گرفته است که آن پایه را «شاذِرْوان» میگویند. در بعضی از جانبهای کعبه، شاذِرْوان به صورت شیبی از آن بیرون زده است و حاجی نباید به هنگام طواف روی آن راه برود که موجب بطلان طواف میشود.