- مقدمه 1
- مقدمه 12
- اشاره 12
- بخش اوّل برخی از اسرار و آثار حج 12
- حج در شریعت عملی اسلام 12
- الف:حج یکی از پایه ها و ارکان اسلام است 16
- 1-نقش مکتبی حج 16
- ب:حج پرچم و نشانه دین اسلام است 17
- ج:کعبه ضامن بقای جامعه اسلامی است 18
- د:کعبه پناه گاه مسلمانان و خانه امن الهی است 20
- ه:حجّ عامل تقویت و نیرومندی دین است 22
- 2-فلسفه و اسرار عبادی حج 25
- اشاره 34
- 3-اسرار سیاسی حج 34
- هان ای مشرکان! 37
- 4-حج عامل تقویّت ایمان 40
- 5-اسرار اخلاقی حج 43
- 6-بعد فرهنگی حج 45
- 7-بعد اقتصادی حج 50
- بخش دوّم مقدمات و آداب سفر 53
- اشاره 53
- مقدّمات سفر 53
- 1-وصیّت کردن 56
- 2-اصلاح نیت و اخلاص در عمل 57
- 3-تحصیل مال حلال 58
- 4-طلب حلالیت 59
- 5-خلق حسن 61
- اشاره 64
- مقدمه 64
- بخش سوّم مواقف و مناسک حج و عمره 64
- مواقف و مناسک 64
- اشاره 68
- موقف اول: میقات و احرام در آن 68
- حرم 76
- موقف دوم: مطاف، طواف و نماز آن 80
- مکّه: 80
- «مسجد الحرامو کعبه» 83
- کعبه و آیات بیّنات 87
- ارکان کعبه 88
- حجر الاسود 89
- ناودان 91
- شاذِرْوان 91
- مُلْتَزَم 91
- مُسْتَجار 92
- مَقام ابراهیم 92
- حَطیم 92
- حِجْر اسماعیل 92
- کعبه در طول تاریخ 93
- زَمْزَم 93
- مَطاف 93
- راز عظمت و شرافت کعبه 99
- طواف 106
- نماز طواف 106
- موقف سوّم: مَسْعی سعی و تقصیر 109
- اشاره 109
- «ایام فراغت» 116
- «تقصیر» 116
- اشاره 120
- موقف چهارم: عرفات و وقوف در آن 120
- عرفات، سرزمین خواستن و دعا 124
- دعا: طریق مستقل برای جلب رحمت الهی 127
- بعضی از دعاهای وارده در روز عرفه 132
- موقف پنجم: مشعر الحرام و وقوف در آن 135
- موقف ششم: مِنا و اعمال پنجگانه آن 140
- اشاره 140
- واجبات روز عید 141
- 1- رمی جمره، یا سنّت طرد شیطان 141
- 2-قربانی 144
- 3-حلق و تقصیر 151
- 4-بیتوته در مِنا در شبهای تشریق 155
- 5-رمی جمرات در ایّام تشریق 161
- موقف هفتم: مکّه و انجام واجبات پنجگانه 161
- بهرهگیری از مناسک حجّ در طول زندگی 163
- بخش چهارم به سوی حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- اشاره 167
- مدینه، حرم رسول اللَّه صلی الله علیه و آله 167
- 1-مودّت اهل بیت، پاداشِ اجر رسالت است 173
- 2-اهل بیت پیامبر صراط مستقیم هستند 175
- 3-تمسّک به اهل بیت، راه نجات از گمراهی است 177
- 4-ولایت اهل بیت، شرط قبول عبادات است 179
- 5-پیامبر و عترت او، واسطههای فیض الهیند 182
- خاتمه تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- تذکرات و پیشنهادهای ضروری 186
- فهرست منابع 198
سنگی قرار دارد که جای پایی در آن دیده میشود و این جای پا منسوب به حضرت ابراهیم علیه السلام است و طواف باید بین مقام و کعبه باشد.
در روایتی از امام صادق علیه السلام میخوانیم که مراد از «آیات بینات» مقام ابراهیم و حِجْر اسماعیل و حَجَرالاسود است.
زَمْزَم
چاه زمزم در جنوب مقام ابراهیم قرار دارد و داستان پیدایش آن در تاریخ به طور مشروح ذکر شده است و خلاصه آن این است که پس از اسکان هاجر و اسماعیل شیرخوار و تمام شدن آب و آذوقه، هاجر در جست وجوی آب برآمد و هفت مرتبه فاصله صفا و مروه را پیمود تا به حالت اضطرار و نومیدی رسید. ولی ناگاه مشاهده کرد که خداوند با لطف بیکرانش چشمه آبی زلال، در پایین پای فرزندش جاری ساخته است. (1)
مَطاف
گرداگرد خانه کعبه، حدّ فاصل بین مقام ابراهیم و کعبه را «مطاف» میگویند که حدود 5/ 26 ذراع ذکر شده است و طواف باید در این محدوده باشد نه خارج از آن. البتّه در صورت عدم امکان طواف در محدوده ذکر شده (به خاطر ازدیاد جمعیّت) تا جایی که جمعیّت طواف کننده متّصل به یکدیگر باشند، طواف در آن حدّ صحیح و مُجْزی است.
وسعت مطاف در مقابل حجراسماعیل نیز 5/ 26 ذراع است. (2)
کعبه در طول تاریخ
1- 1- ر. ک: مجمع البیان، ج 1، ص 208 و المیزان، ج 1، ص 288.
2- 2- آراء المراجع، ص 23.