پیش گفتار
این کتاب، سفرنامهحج نیست که بخواهد بگوید کی رفتیم و کی رسیدیم و چه دیدیم و چه گفتیم و چه شنیدیم. مناسک حج هم نیست و دارنده خود را از مناسک بینیاز نمیکند. اما، کمابیش، پابه پای مناسک پیش رفته و به موازات اعمال حج نوشته شده و غرض از تألیف آن، این است که معلوم شود حج در روای ظاهر خود باطنی دارد و آن همه اعمال و فرائض که در حج آمده برای تربیت روح و تعالی جان آدمی است. نویسنده، با آنکه خود میدانسته که بیان اسرار حج، چنانکه باید و شاید، از عهده او بیرون است، کوشیده است تا به اختصار و در حد توان خویش راز و رمز حج را بشناسد و بگشاید. در این کتاب، حج به نمازی بزرگ تشبیه شده که هر مسلمانی که توانایی تشرف به خانه خدا را داشته باشد، میباید در همه عمر، لااقل