سفرهای جهانگردان و مکتشفان دوران جدید اروپا خطرناک و پرماجرا نبود.
اما حج تنها یک سفر نیست، تنها دور شدن از خانه و کاشانه و اقامتی چند روزه در یک شهر دیگر نیست، بلکه خود نوعی زندگی است که به کلی با زندگی روزمره و عادی تفاوت دارد. حج خواب و خوراک حاجی را دگرگون میکند و لباس و کفش و کلاه او را از تن بدر میآورد و حتی موی سر او را، اگر مرد باشد، میتراشد و ظاهر چهره او را هم تغییر میدهد. حج حاجی را از سر پناه معمولی و مأنوس خود بیرون میکشد و او را بیسایبان زیر آسمان قرار میدهد و رابطه زناشویی وی را با همسرش قطع میکند و از حاجی، که ممکن است در همه عمر حتی یک مرغ را هم سر نبریده باشد میخواهد که کارد به دست گیرد و گوسفندی قربانی کند.
حج مجموعهای از اعمال عبادی است، زنجیرهای است نسبتاً طولانی از حلقههای به هم پیوسته اعمالی که هر کدام باید در وقت خود و در جای خود به صورت صحیح اجرا شود و اگر یک حلقه در جای خود استوار نباشد و یک عمل به درستی اجرا نشود این زنجیر از هم گسیخته میشود و رنج حاجی بیحاصل میماند و ناچار به