حج نماز بزرگ صفحه 89

احتمال می‌دهد این آخرین دیدار اوست و دیگر تا آخر عمر خویش فرزند را نخواهد دید. آن جاذبه‌جادویی که در این خانه ساده بی‌آلایش وجود دارد گفتنی نیست، شنیدنی هم نیست، چشیدنی است.

وصف قد و بالای تو هرگز نتوان گفت جز اینکه قد افرازی و گویم که چنین است

منظره‌خداحافظی حاجیان با خانه کعبه یکی از منظره‌های شگفت‌آنگیز و لطیف و عمیق انسانی و الهی در همه روی زمین است. به همان اندازه که دل بستن به کعبه آسان بود، دل کندن از آن سخت است. به قول حافظ:

من از دست غمت مشکل برم جان

ولی دل را تو آسان بردی از من

در کنار کعبه، تو محو کعبه و خدای کعبه‌ای، اما گهگاه که به خود می‌آیی و به اطراف خود می‌نگری، نوبت محو شدن در محو شدن دیگران فرا می‌رسد! در گوشه و کنار فراوان می‌بینی مردان و زنان تنهایی راک ه ایستاده‌اند و به کعبه نگاه می‌کنند و جویبار اشک از چشمانشان بر گونه‌هاشان جاری است. چشم از کعبه بر نمی‌گیرند و دمی از های های گریه باز نمی‌ایستند. تماشای اینان و کوشش برای فهم آنچه در درونشان می‌گذرد، عالَمی دارد،