قدمی آن، حضوری است غنیتر و قویتر که آداب خاص خود را دارد.
میتوان باز هم در مقام تشبیه چنین گفت که کعبه در حکم یک قطب مغناطیسی نیرومند است و مسلمانان در هر کجای جهان که باشند، برادههای خُرد و کوچک آهناند که تحت تأثیر این میدان مغناطیسی نیرومند، رو به سوی آن، جهت پیدا میکنند؛ اما همین برادهها، وقتی فاصلهشان از آن قطب مغناطیسی از مقدار معینی کمتر میشود، دیگر به تغییر جهت اکتفا نمیکنند بلکه رفتار دیگری پیدا میکنند، یعنی حرکت میکنند و جذب میشوند و میچرخند و میگردند. همانطور که رفتار یک براده آهن در فاصله بسیار نزدیک به آهنربا، با رفتار همان بُراده در فواصل دور، فرق دارد، عبادت کسی هم که به حج میآید و در فاصله نزدیک به خانه خدا، یعنی در حریم حرم، قرار میگیرد با عبادت از راه دور به جانب کعبه، که همان نماز باشد، فرق میکند.
به بیانی دیگر میتوان گفت، نماز یک نمونه و به اصطلاح یک «نمونک» یعنی ماکت کوچک از حج است که هر کس در خانهخود بدان دسترس دارد و هر شبانهروز به کمک آن روح توحید و خداپرستی را در خود تقویت میکند. نماز مینیاتور حج است. نماز «حج خُرد» است و